ادبیات اول - 2

آزمون ادبیات اول متوسطه

نام ونام خانوادگی :

ای نام تو بهترین سر آغاز

 

مدت :  50 دقیقه

 

الف) بیان معنی شعر ونثر ( 6نمره )

 

1-خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد               ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

 

2- متـــاعي كه من رايگـــــان دادم از كف             تـــــــــو گر مي تـــوانـــــــــي مده رايـــــــگان

 

3- بيستون بر سر راه ست مباد از شيرين            خبري گـــــــفته و غمگيــــــــن دل فرهـــاد كنيد

 

4- به خوناب شــــــفق در دامــــــــن شام               به خــــون آلـــــــوده ایــــــران کــــــهن دیـــــد

 

5- جواني نكودار كايـــــن مرغ زيــــــبا                 نمـــــــاند در ايــــن خانــــــــه ي استخــــــواني

 

6- معلم دور نبود صورتک  به رو نداشت

 

7- اسب از پهلو ، اسبي خود را به كمال  نشان  مي داد.

 

8- مبر طاعت نفس شهوت پرست                 که هر ساعتش قبله ی دیگر است

 

9- پي  برديم كه راه دست خودش هم نيست.

 

ب ) معنی لغت 2نمره

 واژه های مشخّص شده را معنی کنید :

1- در بيرنگ اسب، حرفي به كار معلم بود  2- دست معلم از وقب حيوان روان شد 3

- قندیل های درخشان  ، منبّت کاری ها وملیله دوزی ها در تکمیل زیبایی مسجد نقش خود را ادا کرده اند .

4- حاکم جیره ومواجب این همه جمعیّت را از کجا می آورد ؟

5- دین برای آن است که به انسان اعتدال بیاموزد واو را از افراط وتفریط مصون بدارد .

 

 

پ) درك مطلب (4 نمره )

 

1- با توجه به متن زير به پرسش ها پاسخ دهيد .

« بدان كه مردم بي هنر مادام بي سود باشد چون مغيلان كه تن دارد و سايه ندارد . نه خود را سود كند نه غير خود را . جهد كن كه اگر چه اصيل و گوهري باشي گوهر تن نيز داري . كه گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود چنان كه گفته اند : بزرگي خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را »

1-1- منظور از « مغيلان تن دارد و سايه ندارد» چيست؟

2-1- « اصيل و گوهري » يعني چه ؟

3-1-از نظر نويسنده چه چيزي لازمه ي بزرگي و ارجمندي انسان است ؟

4-1- عبارت : « بزرگي خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه»  را معني كنيد .

 

2- در بيت : " چو ديدش به خدمت دو تا گشت و راست      دگر روي بر خاك ماليد و خاست "  منظور از

 ( به خدمت دو تا گشت و راست ) چيست ؟

 

3- باتوجه به بيت :    " از آن برد گنج مرا دزد گيتي / كه در خواب بودم گه پاسباني"

الف – منظور از گنج چيست؟

ب – روزگار به چه كسي مانند شده است؟

پ – منظور از «خواب بودن» چيست؟

ت – منظور از «گه پاسباني» چه زماني است ؟

ث – چه كلماتي مراعات نظيرند؟ 

 

 

ت ) خود آزمایی 4 نمره

 

1- در مصراع در ناله ي مرغ اسير اين همه بحر وطن است.»

منظور از مرغ اسير كيست؟ تعبير مرغ اسير چه آرايه اي محسوب مي شود؟

 

2- مفهوم "به روي مبارك خود نياوردن "  چيست؟ معادل امروزي آن كدام است؟

 

 

3- عبارات زير را با پاسخ هاي درست كامل كنيد.

سياحت نامه ابراهيم بيگ ، اثر ..................است  اين كتاب ، آئينه ي تمام نماي اوضاع ايران در اواخر قرن ..............است،

 اين كتاب در قالب .......نوشته شده و هدف نويسنده ................بوده است.

 

 

4- در صدر اسلام از مسجد چه استفاده هايي شده است؟ ( ذکر 2 مورد )

 

 

5- درمصراع :  « آن كسي را كه در اين ملك سليمان كرديم » منظوراز " آن كس "  كيست؟

 

 

6- در درس " فرهنگ برهنگي وبرهنگی فرهنگی " هدف نويسنده از آوردن داستان خياطان حقه باز چيست؟

 

 

 

7- پيام اصلي درس " در امواج سند " را بنویسید .

 

 

8- اثری از سهراب سپهری نام ببرید که به نثر باشد .

 

 

ج) دانش های ادبی 3 نمره

 

1- محمد تقی بهار قصیده را به چه سبکی می سرود ؟

 

 

2- ادبيات تعليمي از لحاظ محتوا به دو نوع تقسيم مي شود .

            الف - .......................     ب - .......................

 

 

3- غزل اجتماعي از چه دوره اي در ادبيات فارسي رواج يافت؟ یک شاعر از این دوره نام ببرید .

 

 

4- آرایه های بیت زیر را  مشخّص کنید : 2مورد

                    یاد از این مرغ گرفتار کنید ای مرغان               چون تماشای گل ولاله وشمشاد کنید

 

 

5- این آثار از چه کسانی است ؟          1- از صبا تا نیما                     2- لغت نامه ی فارسی

 

6- ادبیات دوره مشروطه از نظر مضمون چگونه است ؟

 

7- مشبه  این مصراع کدام است ؟     " چو آتش در سپاه دشمن افتاد "

 

شعر حفظی : ( 1نمره )

               1-   هر آدمي كه ..............                                     در وی نگرفت ....................

               2-  از غرقه ی ما خبر ندارد                                        .....................................

 

                                  

ادبیات 1 /1

 

 درس ادبیات فارسی (1)  نام ونام خانوادگی :

سـرآغـاز گفتــار نــــــام خـداسـت

    خرداد ۸۸ 

 

 سال اول آموزش متوسطه ، دبیرستان حضرت زینب  ( س )

1

الف ) بیان معنی شعر ونثر   (6نمره )

بیت ها وعبارت های زیر را به فارسی روان بنویسید .

1- آمد ســوی کعبـــه سینه پر جوش                  چون کعبه نهاد حلقه در گوش    ( 75/ )

2- زمستی بر سر هر قطعه زین خاک                  خدا داند چه افسـرها که رفته     ( 75/ )

3- جوانی نکودار کاین مرغ زیبــــــا                   نماند در این خانه ی استخوانی     ( 5/ )

4- چنان نباشیم که خود را فقط  تن بینگاریم   ( 5/ )

5- اهل حدیث حلقه های خود را در مسجد بر پا می کردند .   ( 5/ )

6- سگ را روان گرته می ریخت ، اماّ در بیرنگ اسب حرفی به کارش بود .  ( 5/ )

7- پیرمرد چشم ما بود . ( 25/ )

8- از خون رگ خویش است گر رنگ به رخ دارم   ( 5/ )

9- نامش برم به اوج سَما می رسد سرم    ( 5/ )

10- کار پاکان را قیاس از خود مگیر             گرچه ماند در نبشتن شیر و شیر (1)

11- زنیک وبد اندیشه کوتاه کرد  ( 25/)

 

2

ب) معنی لغت ( 2نمره )

 معنی واژه های مشخص شده را بنویسید :

1- اگر فرهنگ جامعه ای وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد ، به جانب مخالف گرایش پیدا می کند .

2-  در آن سیماب گون امواج لرزان  3- فکّ زیرین را پیمود ودر آخره ماند  4

- آن ها مردند ورفتند به دنیای حق

5- ده بیست تومان به عنوان جریمه وتعارف می گیرند .

6- چوپان توانگر هرگز دختر خود را به مفلسی چون او نخواهد داد .

7- در این سفرها ی هر ساله به جست وجوی تسلایی می رفت .

8- بزرگی ، بخشندگی وبخشایندگی اورا ستوده اند .

 

3

پ) خود آزمایی ( 3نمره )  

 

1- منظور نويسنده از «هنرمندانِ بسياري خود را به قطار رساندند» چيست؟  ( 5/ )

2- منظور از عبارت " لباس انسان پرچم کشور وجود اوست " چیست ؟   ( 5/ )

3- جمله ی " آن طرفش را فراشان می دانند وچوب دستی های آنان " یعنی چه ؟  ( 5/ )

4- جمله ی " می خواهم بحر را در کوزه ای  بریزم " یاد آور کدام بیت مولاناست ؟  ( 5/ )

5- منظور هلن کلر از این عبارت ها چیست ؟" در این راه بارها به عقب می لغزیدم ، کمی جلو می رفتم

وسپس امیدوارمی شدم "( 5/ )

6- محوری ترین پیام داستان خیر وشر را بنویسید . (25/ )

7- مصراع " رانده است جنون عشق از شهر به افسونم "  یاد آور کدام داستان است ؟  ( 25/ )

 

4

ت) دانش های ادبی ( 3نمره )

 1- قالب ......... از چند بند هم وزن تشکیل شده است هربند شامل چهار مصراع ومصراع های زوج آن هم قافیه اند،                                                        و...........  یکی از شاعران این قالب می باشد . ( 5/ )

2- نصاب الصبیان از چه کسی است وجزء کدام نوع ادبی محسوب می شود ؟   ( 5/ )

3-پدیدآورندگان آثار زیر را بنویسید :  ( 5/ )

                     1- پرستو در قاف                 2- بامداد اسلام

4- مُشبه ومُشبهً به مصراع زیر را تعیین کنید :  ( 5/ )

                                        " گشته است ختن صحرا از بوی دلاویزم "

5- استعاره را در بیت زیر بیابید :  ( 5/ )

             از آن برد گنج مرا دزد گیتی                  که در خواب بودم گه پاسبانی

6- به حکایاتی که نتیجه ی آن می تواند سرمشقی برای موارد مشابه باشد ............... می گویند .  ( 25/)

7- در دوره ی مشروطه ، نمایشنامه نویسی به تقلید از ........... پدید آمد .    ( 25/)

 

5

ث ) درک مطلب ( 4نمره )

1-  با توجه به عبارت های  زیر ، به پرسش های مربوط به آن پاسخ دهید :

وزير مَلك اهواز، كه او را اَبوالفَتح علي‌بن‌احمد مي‌گفتند، مردي اهل بود و فضل داشت از شعر و ادب وهم کرمی تمام . به بصره آمده بود، پس مرا در آن حال با مردي پارسي كه هم از اهلِ فضل بود آشنايي افتاده بود و او را با وزير صحبتي بودي و اين مرد پارسي هم دست‌تنگ بود و وسعتي نداشت كه حالِ مرا مَرمَتي كند، احوال مرا نزد وزير باز گفت. چون وزير بشنيد، مردي را با اسبي نزديكِ من فرستاد كه «چنان كه هستي برنشين و نزديك من آي».

الف - اَبوالفتح علي‌بن‌احمد چگونه مردي بود؟ ( 5/)

 ب - مردي كه با ناصر خسرو دوستي داشت، اهل كجا بود؟  ( 25/ )

 پ-- دوست ناصر خسرو توان چه كاري را نداشت؟   ( 25/ )

 ت-  توضيح‌هاي زير مربوط به كدام عبارت‌ها و واژه‌هاي متن است، آن‌ها را بيابيد و بنويسيد  ( 5/)

               1) با او رفت و آمد و دوستي داشت                         2) سوار شو

2-  با توجه به بیت های زیر پاسخ دهید :

  خانـــه‌اي كاو شود از دســـــت اجانب آباد        ز اشــك ويران كُنش آن خانه كه بيت الحَزَن است

  جامه‌اي كاو نشود غرقه به خون بهـر وطن       بدر آن جامه كه ننــــگ تن و كم از كـــفن است

 آن كسي را كه در اين ملك سليمان كرديم          ملّـــــت امروز يقـــــين كرد كه او اهـــرمن است

 الف – بیت دوم به کدام یک از موضوعات اساسی دوره ی مشروطه اشاره می کند ؟ (5/)

  ب – در کدام بیت بیگانه ستیزی شاعر دیده می شود ؟(5/)

  پ  - منظور از"  اهرمن  " در بیت آخر  کیست ؟ ( 25/ )

  3 - «آب» در كدام گزينه به معناي «اشك» است؟( 25/ )

  الف) يكي خنجر آبــــگون بركشيـــــــــد                   همي خواست از تن سرش را بريــــــد          

  ب) بخورد آب و روي و سر و تن بشست                 به پيــــــــش جهــــان آفرين شد نخست 

  ج) وزان آب چون شـــــد به جـــــاي نبرد                پـــر انديشـــــه بــــودـش دل و روي زرد 

  د) همي ريـــــــخت خون و همي كند موي                ســــــرش پر ز خــــــاك و پر از آب روي

 4- تفاوت معنايي كلمه «آب‌دار» را در دو مصراع زير بنويسيد .( 5/)

         حالي آن لعلِ آب‌دار گشاد               پيش آن ريگ آب‌دار نهاد

 

۵- باتوجه به بیت : " خدا آن ملتی را سروری داد /  که تقدیرش به دست خویش بنوشت " خدا به چه ملتی سروری می دهد ؟(5/)

 

6

ج) حفظ شعر ( 2نمره )

کامل کنید :

  1- که می گیرند در شاخ ....... سایه ها رنگ سیاهی / وزان دل خستگانت راست ........ ( 5/ )

  2- در آن نوبت که بندد دست نیلوفر به پای ............. دام / گرم یاد آوری یا نه ........... ( 5/ )

  3- فـــــراش خزان ورق بیفــــشاند                          ......................................... ( 5/ )

  4- هـــــر آدمی که مُهر مِـــــــهرت                          ........................................... ( 5/ )

 

اجرام که ســـاکنــان این ایوانند             اســـــباب تردد خردمندانند

 هان تا سر رشته ی خرد گم نکنی           کآنان که مُدبّرند سرگردانند

28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیّام گرامی باد

                                                                روزگارتان

                                                              تا مرز روشن خورشید آفتابی باد           امی 

زبان فارس 1 -2

 

 

نگارش  ( 5 نمره)

1- با ذکر یک دلیل نوشته زیر چه نوع نوشته ای است ؟ 5/0

   « سیاهی شب سنگین شده و سکوتی رعب آور همه جا را فرا گرفته بود . نگاه وحشتناک غار ها حرکتی نداشت .»

 

2- آیا آوردن همه جزئیات در توصیف لازم است ؟ بیان کنید . 5/0

 

3- دو ویژگی نوشته های ساده را بیان کنید .5/0

4- معادل امروزی ساخت های دستوری کهن زیر چیست ؟ 5/

0    الف- نگهبان دین تواند بود (                ) ب- از جای بشد (          )

5- یک خاطره از سال اول دبیرستان بنویسید . 1

 

6- یک نامه اداری با موضوع تقاضای تجهیز وتقویت کتابخانه مدرسه بنویسید . 1

 

7- دو ویژگی اساسی نامه های دوستانه را بنویسید . 5/0

8- دو فایده ی خلاصه نویسی را ذکر کنید . 5/0

 

  زبان شناسی  ( 4نمره)

1- انتقال پیام در ارتباط زبانی معمولا در قالب چه چیزی صورت می گیرد؟ 25/0

2- شکل های گوناگون هر زبان چه نام دارد ؟75/0

3- کدام عامل موجب تغییروتحول در زبان انسان می شود ؟25/0

4- زبان شناسی جدید را به چه نام هایی می شناسند؟25/0

5- عبارت زیر رابه زبان امروزی باز نویسی کنید.75/0

  « تا باشد که ما را دمکی زیادت تردر گرمابه بگذارد که شوخ ا ز خود باز کنیم.»   

 

6- تفاوت واج وحرف را با مثال بنویسید .75/0

 

7- رابطه بین کلمات ( آسمان و زمین ) و ( آدم و انسان ) را بنویسید . 5/0

8- وظیفه بخش صرف در دستور زبان را بیان کنید . 5/0

 

  دستور ( 8 نمره)

 1- نهاد جدا و نهاد پیوسته جمله زیر را پیدا کنید.5/0

  « در نخستین روز جنگ رستم با سپاهی گران  به جنگ سهراب رفت.»

2- تعیین کنید گزاره جمله ی زیر از چه اجزایی تشکیل  شده است ؟ 75/0

 « او به گذشته خویش می نازد . »

3-  از مصدر ( آوردن ) ماض استمراری ومضارع اخباری بسازید . ( سوم شخص مفرد ) 5/0

4- افعال مشخص شده ی جملات زیر گذرا است یا نا گذر ؟ 5/0

 الف- سعدی نویسنده است و شاعر .                        

   ب- قطرات باران آرام بر روی زمین نشست .

5- در عبارت زیر وابسته های پیشین ونوع آن را مشخص کنید . و نمودارپیکانی آن را رسم کنید.

 « پیرمرد با خانواده هرسال تابستان به یوش می رفت در این سفر ها به جست و جو تسلایی می رفت .»

6- در عبارت زیر هسته و وابسته های پسین گره های اسمی را مشخص کنید . 1

  « نقاشی  زیبایی در تالار هنر به نمایش گذاشته شد . »

7- در عبارت زیر ضمایر را مشخص کنید و نوع آن را بنویسید.1

  « هر که با دانا تر از خود بحث کند که بدانند که او داناست بدانند که نادان است.»

8- در جمله زیر گروه ها ی قیدی را پیدا کنید ونوع آنها را بنویسید .1   

 « چوپان بیم زده همچون مار به خود پیچید و به سوراخی گریخت.»

9- ا نواع نقش نما ها را در جملات زیر پیدا کنید.1                                                  

   «نصر الله 74سال عمر کرده بود و حوادث جهان او را به هرات برده بود.»

10- واژه ی(مادر) رادر جمله ای به کار ببرید که منادا واقع شود.25/0

11- نمودار درختی گروه اسمی زیر را بکشید.75/0

  « آ ن عطر خو شبو»

 

املا وبیاموزیم ( 3 نمره)

1- جملات زیر را اصلاح کنید ودلیل نادرستی آن رابنویسید .2

 الف - هم کتاب گلستان سعدی پند آموز است و هم کتاب بوستان او پند آموز است .

 ب- تصاویری که در مجله چاپ شده بود را دیدم.

ج- آنقدر منتظر شدم که به قول معروف  پاهایم درد گرفت.

د- پیامبر اکرم - صلی الله- فرمود من معلم بر انگیخته شدم.

 

2- کلماتی که مختوم به مصوت بلند ( آ) هستند در هنگام مضاف چگونه نوشته می شوند مثال بزنید .0.5

3- املای کدامیک از گروه کلمات زیر غلط است. درست آن را بنویسید.0.5

الف- خوار مغیلان         ب) خلف صدق        

  ج) موسم حج گذاری               د)محال و غیر ممکن           

                                                                                                                              

                                                                موفق باشید    رهبری- فرخی

زبان فارس 1 - 1

                                                                           باسمه تعالی

نام و نام خانوادگی /نام پدر :             نام درس: زبان فارسی (1)        مدت امتحان: 65 دقیقه

نام کلاس :                                      تاریخ امتحان : 26/10/85        نام دبیر :رهبری

 الف- زبان شناسی ( 4 نمره )

1-  مقصود از ارتباط زبانی عمدتا" چیست؟ 5/0

2-  در تعریف زبان منظور از نظام چیست؟ 75/0                         

3- علّت گستردگی زبان این است که زبان باید همه ی .................................................................................5/0

4- هر یک از موارد زیر جزء کدام یک از انواع گویش های زبان است ؟ 1

الف- گویش دوره ی قاجار                                                 ب- گویش قضات

ج- گویش مردم سمنان                                                     د- گویش مردم ایران

5- به کمک کدام ویژگی زبان می توان جملات نا محدود ساخت ؟ مثال بزنید. 5/0

 

6- وقتی درباره ی اژدها و سعدی که وجود ندارند ویا نیستند صحبت می کنیم از کدام ویژگی زبان استفاده کرده ایم ؟ 25/0

 

7- لهجه به چه شکلی از زبان گفته می شود ؟ 5/0

______________________________________________________________________________

ب – نگارش  ( 5 نمره )

1- برای خیال انگیز کردن نوشته از چه عناصری استفاده می کنیم ؟ دو نمونه نام ببرید ؟ 1

 

2- منظور از ویرایش چیست ؟ 5/0

3- عبارت زیر را نشانه گذاری کنید.1

       آثار غلام حسین ساعدی  1364   1314  عبارتند از  عزاداران بیل   آی با کلاه    چوب به دست ها و

4- با یک دلیل شیوه ی بیان دو نوشته ی زیر را معیّن کنید . 1

الف- زنگ نقّاشی دل خواه وروان بود . خشکی نداشت ، به جد گرفته نمی شد ، معلم مرغان را گویا می کشید ، خرگوش را چابک می بست ، امّا در بیرنگ اسب حرفی به کارش بود .....                                                                             ب- ادبیّات یکی از گونه های هنر است و کلمات مصالح و موّادی است که شاعر و نویسنده با بهره گیری از عواطف آن ها را به کار می گیرد .

5- هر یک از واژه های زیر را با چه چیزهایی می توان مقایسه کرد ؟ 5/0

الف- شعر نیمایی :                                        ب- آزادی :

6- غرض از مقایسه چیست ؟ 5/0

 

7- توصیف در چه نوشته هایی کاربرد دارد ؟5/0

 

 

 

ج – املا وبیاموزیم  (  3 نمره )

1- در جمله ی « او پس از گزارشات مفصّل ، تلفنا" از کار خود استیفا داد . »  چند غلط وجود دارد  درست آنها را بنویسید

 و علّت آن را بگویید . 1

2- چرا خط تحریری برای دست نوشته ها خط معیار به شمار می رود ؟ 5/0

3- املای برخی از گروه کلمات زیر نادرست است ، درست آن ها را بنویسید . 5/0

الف- جذر ومدّ آب                                                     

   ب- زنده وزی حیات       

ج- زنده وزی حیات                                                    

   د-  هرم آفتاب

4- منظور از املای تقریری چیست ؟5/0

5- در هر یک از واژه های زیر یک حرف جا افتاده است آن را بنویسید ؟ 5/0

الف- سپاس گ_ اری و تقدیر  (  ز -  ذ – ض – ظ  )                    

  ب- ر_ یلت های اخلاقی    ( ز-  ذ-  ض -  ظ  )       _____________________________________________________________________________

د -   دستور زبان  ( 8 نمره )  

1- نهاد جدا ونهاد پیوسته ی جملات  زیر را معیّن کنید . 1

 الف- همواره این مردم هنر دوست غزلهای دلنشین حافظ را می خوانند .

ب-    باید درس را در کلاس بیاموزیم .                 

2- با توجه به فعل زیر جدول را کامل کنید .1 

                   می نویسند

   فعل                

  مصدر       

  بن ماضی         

 بن مضارع         

  صفت مفعولی   

 

3- در جمله های زیر نوع فعل ها را از نظر گذرا یا ناگذر بودن معیّن کنید . 5/0

 الف-  رستم به میدان نبرد رفت .                          

  ب-  او به منظره ی زیبایی می نگریست .

4- با فعل زیر جمله ای بسازید و نهاد وگزاره واجزای گزاره را مشخص کنید . 1

  پوشیده است :

5- در جمله ی« خبر نگار روزنامه  جریان حادثه  را  از مردم محل پرسید . » گروه های اسمی را مشخّص کنید . 5/0

6- هسته ی گروه های اسمی زیر را مشخّص کنید .5/0

الف-  گرفتاری بشر امروزی                                     ب-  همان کبوتر سفید

7- ساخت اسم های زیر را مشخّص کنید . ( ساده – مشتق – مرکب ) 1

الف- گلاب گیر                      ب- گردنه                      

  ج- زیره                         د- فرهنگ

8- عام یا خاص بودن اسم های زیر را مشخّص کنید .1

الف- گل :                   ب-  کیوان :          

 ج- البرز  :                    د- هوش :

9- واژه های « رودخانه   و   کشتزار  » در جمله ی زیر شناس است یا نا شناس یا اسم جنس ؟  5/0

    « چشمه ها به رودخانه ها تبدیل می شوند و کشتزار ها را سیراب می کنند .»

10 – نوع زمان فعل های زیر را معیّن کنید . 1

الف- بیندازند :                         ب- مانده ام :                     

     ج- می ریزد :                 د-  می نوشت :

 

14

 

نام ونام خانوادگی:

        آموزش وپرورش شهرستان دامغان

مدت : 75 دقیقه  ساعت شروع : 8:30

تاریخ آزمون: 17/10/86                                                                                                                                                                               

نام درس :  ادبیات فارسی 1     سال اول آموزش متوسطه              نام   دبیرستان :                 نام دبیر :

باغ بیدار است /باغبان با تپش قلب تو / این مزرعه را /سبزتر می کارد.

 

الف ) بیت ها وعبارت های زیر را به نثر روان برگردانید : 6 نمره

1)   ای خدا ای فضـــل تو حاجت روا             باتو یاد هیـــچ کــــــــس نبود روا

2)   دلیر جـــــوان سر به گفتار پیر                 بداد وببود این ســــــــخن دلپــذیر

3)   چو رستم زدســـت وی آزاد شد                 بــسان یــــکی تیــغ پــــــولاد شد

4)   منم آن تشنه ی گــــهر بــرده                    بخت من زنده بخــــــت تو مرده

5)   کار پاکان را قیاس از خود مگیر            گرچه ماند در نبشتن شــــیر وشـــیر

6)   شب شبی بیکران بود  /  دفترآسمان پاره  پاره / فصل فصل خزان بود

7)   تا با خاک انس نگیری ، راهی به مراتب قرب نداری .

8)    دو استر به دست آور که تو این جایگاه گستاخی .

9)    مرا مشاطه ی صبح وزینت بخش ریاحین وازهار می نامند .

10)   خدایی او راست درخورنده .

 

75/

5/

5/

5/

1

75/

5/

5/

5/

5/

ب : واژگان مشخص شده را معنی کنید :   ( 2 نمره )

 

1- آفتاب نعمتم شد زیر میغ         2- هرم نفس مردم گرمشان کرد         3- سرانجام بدسگالی به تباهی می انجامد  4- از دور ناله ای شنید ،براثر ناله رفت    5- تاریخ مشیت باری تعالی است    6- سمک گفت در این کار تعبیه ای است  7- چون از تو من گردم جدا ، شمشیر نه بر این خسان            8- من با تبختر گفتم :هرکدام جداگانه هدیه می دهد .

 

 

ج)  درک مطلب  4 نمره

1- باتوجه به بیت های زیر به پرسش های مربوط به آن پاسخ دهید :

§           خرامان بشد ســــوی آب روان            چنان چون شده باز جوید روان

§          همی خواســت پــیروزی دستگاه            نبود آگه از بخشش هور وماه

§          بخورد آب و روی وسر تن بشست         به پیش جهان آفرین شد نخست

                       الف – بیت های بالا در چه قالبی سروده شده است ؟

                      ب‌-        واژهای «  شد  و روان  » درمصرع اول ،  چه معنایی دارد ؟

                      ت‌-        منظور از مصراع دوم بیت دوم چیست ؟

                      ث‌-        این بیت ها جزء کدام نوع ادبی جهان محسوب می شود ؟

 2- در عبارت « خاک مظهرفقر مخلوق در برابر غنای خالق است معنای آن که در نماز پیشانی بر خاک می گذاری همین است ...»    نویسنده به کدام یک از ارکان نماز اشاره کرده است ؟

3- عبارت : تمام عمر در لاک خودشان بودند » کنایه از چیست ؟

4- باتوجه به این بیت :«  تو پور گوپیلتن رستمی    /  زدستان سامی واز نیرمی » پدران وپسران را به کمک یک خط به هم وصل کنید :           دستان                   سهراب

            ســـام                      ســـام

            رسـتم                      دستان

           نریمان                     رستم

 

 

 

 

 

 

5/

5/

5/

5/

5/

 

5/

1

د ) دانش های ادبی :  3 نمره

1)   ازچه زمانی تعزیه در ایران رسمیت یافت ؟

2)   نام نویسندگان این آثار رابنویسید :      الف ) مثل چشمه مثل رود (                  )  ب) هفت پیکر (               )

3)   دربیت زیر چند مشبه به وجود دارد ؟ مشخص کنید.

                               ای برادر قصه چون پیمانه است          معنی اندر وی به سان دانه است

 

4)بارزترین آرایه این بیت کدام است : ارغوان جام عقیقی به سمن خواهد داد //  چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد

5) مثنوي معنوي را چه كسي و در چند دفتر سروده است ؟

6) وظیفه ی اساسی ادبیات نمایشی چیست؟

 

 

 

5/

5/

5/

 

5/

5/

5/

 

  ه) خود آزمایی 4نمره

1)   هدف سهراب از لشگر کشی به ایران چه بود ؟

2)   تعزیه وتئاتر چه فرقی باهم دارند ؟

3)   موضوع اصلي ادبيات پايداري را بنويسيد.

4)   مهم ترین پیام داستان « طوطی وبقال»  چیست ؟

5)   ادبيات هر ملتي بازتاب چه چيزهايي است ؟ 2مورد را ذکر کنید

6)   شعر سنتي با شعر نو چه فرقي دارد ؟

7)   معادل امروزي فرو بريم (در عبارت : بگذار تا فردا داري در ميدان فرو بريم) و قفا زدن چيست ؟

8)   اين توضيح در مورد كدام شاعر بزرگ جهان است ؟

        « وي از افتخارات هندوستان و مشرق زمين است ، از كودكي با ادبيات هندوستان آشنا شد و دوبار به انگلستان  سفر كرد ، يك بار نيز برنده ي جايزه ي ادبي نوبل بود »

 

5/

5/

5/

5/

5/

5/

5/

5/

 

ی ) حفظ شعر 1نمره

کامل کنید :       الف)- آب زنید راه را ............                 .................. بوی بهار می رسد

                     ب)- گفتم زمهرورزان رسم وفا بیاموز         .................                

 

20نمره

آذر86

 

ای نام تو بهترین سر آغاز

 

 

           نام ونام خانوادگی :                      دبیرستان حضرت زینب ( س )  دامغان

آزمون ادبیات فارسی 1        مدت آزمون : 40 دقیقه             تاریخ : 18/ 9 /86

 

 

الف ) – بیت ها وعبارت های زیر را به نثر روان برگردانید : 6 نمره

1- قطره ي علم است اندر جان من               وارهانش از هوا و ز خاك تن

2- بکوشیم وفرجام کار آن بود                     که فرمان ورای جهان بان بود

3- چو سهراب شير اوژن او را بديد               ز باد جواني دلش بر دميد

4- چشم از دست رفته گشت درست              شد بعينه چنان كه بود نخست

5- شربتی آب از آن زلال چو نوش               یا به همت ببخش یا بفروش

6- تو مرا برخويشتن گير و بگوي كه من او را توانستم آوردن ، نگاه نيز توانم داشت.

7- هر آن كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

8- پادشاهی اوراست در خورنده.

9- سي غلام را بفرمود تا سليح پوشند و تيغ ها بر كشند .

10- آتشك دست سمك باز پس بست و پا لهنگ در گردن وي افكند.

 

5/

5/

5/

5/

5/

1

1

5/

5/

5/

 

 

ب )- درک مطلب : 4نمره  (  هرمورد 5/ نمره )

1- با توجه به بیت های زیر به پرسش ها پاسخ دهید :

    منم آن تشنه ی گهر برده       بخت من زنده بخت تو مرده

    تومراکشتی وخدای نکشت     مقبل ان کز خدای گیرد پشت

    دولتم چون خدا پناهی داد       اینکم تاج وتخت شاهی داد

   وای برجان تو که بد گهری     جان بری کرده ای جان نبری

     الف ) - منظور از تشنه ی گهر برده کیست ؟

ب‌)    - گوینده چه کسی را خوشبخت می داند ؟

ت‌)    – مفهوم کنایی « اینکم تاج وتخت شاهی داد » چیست ؟

ث‌)    - تفاوت معنایی گهر در بیت اول وآخر چیست ؟

ج‌)     - چرا بد گهر جان سالم بدر نمی برد ؟

ح‌)     – در کدام بیت آرایه تکرار وجود دارد ؟

2- معنی واژه ی  « سربداد » در بیت :   « دلیر جوان سر به گفتار پیر      

                                                       بداد وببود این سخن دل بذیر»   چیست ؟

3- در بیت زیر گوینده در چه صورتی غم واندوه نخواهد داشت ؟

                  گرهزاران دام باشد هر قدم       چون تو با مایی نباشد هیچ غم   

 

 

 

 

 

 

 

ج )  واژگان مشخص  را معنی کنید : 2 نمره  ( هرمورد 25/  )

1- روزي رستم براي شكار به نخجير گاهي  نزديك مرز توران روي نهاد.

2- ز تن خون و خوي  را فرو ريختند .   3- 5ـ شربه سبب خبث طينت  آن را نپذيرفت .

4- آتشك دو استر  به دست آورد . 5- قطران از جاي بر آمده از زخم قفا

6- لوای ستم بر توشد آشکار        7- درنوای طوطیان حاذق بدی        8- سرانجام بد سگالی به تباهی می انجامد.

 

 

د) دانش های ادبی  3نمره :    ( هرسوال  5/نمره  )

1- تعريف زير كدام قالب شعري را معرفي مي كند ؟

« چند بيت هموزن كه مصراع هاي زوج آن ها هم قافيه است . »

2-   نام صاحبان اين آثار را بنويسيد .

هفت پيكر :                        تاريخ جهانگشا :      

3- قافیه وردیف را در بیت زیر مشخص کنید :

     چوخندان شد وچهره شاداب کرد          ورا نام تهمینه سهراب کرد

4- دو آرايه در اين مصراع بيابيد و دقيقاً مشخص كنيد :      « آتشم را بكش به آبي خوش »

5- « تعزیه »ازچه زمانی در میان مردم ایران رایج بوده واز چه زمانی به رونق وجلال آن افزوده شد ؟

6-  نمونه ای تشخیص مثال بزنید .

 

 

 

ه) خود ازمایی   4 نمره  (  هرمورد 5/ نمره )

1- محبوب ترين و قديمي ترين نوع ادبي در ميان ملت ها كدام است ، نمونه اي مثال بزنيد ؟

2- معادل امروزي فرو بريم (در عبارت : بگذار تا فردا داري در ميدان فرو بريم) و قفا زدن چيست ؟

3- محوري ترين پيام داستان خيرو و شر چيست ؟

4ـ مصراع « زمانه بيامد نبودش توان » يعني چه ؟

5- در ادبيات غرب به نمايشي كه تصوير ناكامي اشخاص برجسته است.................. مي‌گويند .

6- مهم ترین پیام داستان « طوطی وبقال»  چیست ؟

7- مثنوي معنوي را چه كسي و در چند دفتر سروده است ؟

8- عبارت : « ای پهلوان به اقبال تو شیر آمدم » به کدام ضرب المثل رایج در فارسی اشاره دارد ؟

 

 

ی ) شعر از حفظی   1 نمره

 کامل کنید :

     1- خلوتیان آسمان تا چه شراب می خورند                   .................................................

     2- ...................................................                  سبزه پیاده می رود غنچه سوار می رسد

 

                                                                                          آب وآفتاب وآیینه

در قاب لحظه هایتان

جاودانه باد

امّی

12

نام ونام خانوادگی            به نام خدا             مدت 35 دقیقه    آزمون زبان فارسی 1

_____________________________________________

الف )املا وبياموؤيم   ( 3 نمره)

1-    در عبارتهای زیر کلمات نادرست را اصلاح کنید. (5/0)

خانم کمالی مدیره ی دبیرستان  است. خانمهای محترمه زودتر از دیگران رسیدند.

2-    کلمه های زیر را با املای مناسب تر بنویسید. (1).

سوال:       سوء تغذیه :               موسس :                     صحراء عرفات:

3-    به چه دلیل بکار بردن کلمه ی « گزارش ها  » به جای « گزارشات » درست تر

است ؟ (5/0)

4-    در گروه کلمات زیر ، شکلهای نادرست را بیابید و درست آن را بنویسید. (1)                

غالب شعر :      قصد و عظیمت :       رزیلت های اخلاقی  :       صفاهت و نادانی :

ب- زبان شناسی : 4 نمره

1- دلیل گستردگی و پیچیدگی زبان را بنویسید . (1)

2- آیا شناخت زبان با توانایی استفاده از آن یکی است ؟ توضیح دهید.( 1)

3- برای هر یک از ویژگی های « زایایی و نابجایی » زبان یک جمله بنویسید . (1)

4- تفاوت لهجه و گویش را با ذکر مثال ، توضیح دهید

ج- نگارش: 5 نمره 

1-  چهار مورد از راههای تمرین نویسندگی را نام ببرید.(1)

2- موارد کاربرد ، هر یک از نشانه های زیز زا بنویسید. (1)

:                (  )                   ؛                     « »                               

3- شرح حال « صندلی » را از زبان خودش بنویسید. (1)

4-    ویرایش یا ویراستاری چیست ؟ (1)

5-    جمله ی زیر را نشانه گذاری کنید .(1)

آثار مولانا عبارتند از مثنوی معنوی دیوان شمس فیه ما فیه

دستور : 8 نمره

1-    در عبارت زیر ، جمله ها را در زیر نمودار درختی بنویسید. (1)

   در روزهای ابری ، آسمان تیره است . رنگ دریا به کبودی یا خاکستری می زند

2-    جاهای خالی را ، با نوشتن نهاد یا گزاره مناسب پر کنید. (5/

الف -                ، نهاد اجباری جمله است.             ب- شاهنامه ،

         ج- تهمینه ،                      د-        را « صاحب خبر» می گویند.

3-    در جمله های زیر ، نهاد جدا و نهاد پیوسته ( شناسه ) را مشخص کنید. ( 5/1)

   در پیشاور تقریبا همه فارسی می دانند . توله شکاری بزرگ شده است .

   دست همدیگر را می گیریم .

4-    با هر یک از  فعل های : « می سپارد و شدی » جمله بسازی  و اجزای اصلی آن را

مشخص کنید . (2)

5-    در جمله های زیر ، نقش اجزای مشخص شده را بنویسید. ( 2 )

الف- در بهار برفها آب  می شوند.            ب- دانش آموز به پرسشهای معلم پاسخ داد.

ج- دانه ها سر از خاک  بیرون کشیدند .              د- گرمایی بر دشتُُُ  نشسته بود.              

        (( موفق و سرافراز باشید ))    ابوالفضل فروزان فر                        

13

بسمه تعالی

   نام و            نام خانوادگی :                   آزمون درس ادبیات فارسی 1             زمان : 60دقیقه                                                                                                       

 

الف- بیان معنی و مفهوم شعر : ( 6 نمره )

1-     مرا دست بازبند و پالهنگ در گردن افکن . (5/0)

2-     وای بر جان تو که بد گهری .                             جان بری کردی وجان نبری (5/0)

3-   ای نتیجه امیدواری احباب . (5/0)

4-   بر سرش زد ، گشت طوطی کل زضرب (5/0)

5-     چشم تشنه چو کرده تباه                             آب ناداده کرد همت راه (5/0)

6-   جمله عالم زین سبب گمراه شد                   کم کسی زابدال حق آگاه شد (5/0)

7-   ای خدا، ای فضل تو حاجت روا               با تو یاد هیچکس نبود روا (75/0)

8-   سبک تیغ تیز از میان برکشید                 بر شیر بیدار دل بردرید (75/0)

9-   تو در شبروی و عیاری دستی داری. (75/0)

10-         بدو گفت ارایدون که رستم تویی                   بکشتی مرا خیره از بدخویی (75/0)

 

ب- خودآزمایی : ( 4 نمره )

 

1- معادل امروزی « فرو بریم » و « قفا زدن » چیست ؟ ( 5/0)

2- در بیت :« درآمد آورد پیش خیر فراز           گفت گوهر به گوهر آمد باز »

 مقصود از :« گوهر اول و دوم »چیست ؟ (5/0)

3- چرا قیاس طوطی خنده آور بود ؟ (5/0).

4- با توجه به مصراع  :« به گردان لشکر سپهدار گفت »

 مقصود از :« سپهدار و گردان لشکر » چه کسانی هستند؟(5/0)

5- کار سمک در مورد قطران خیانت بود یا سیاست ؟ چرا ؟ (1)

6- دو تفاوت مهم تئاتر و تعزیه را بنویسید. (1)

 

ج- درک مطلب : ( 4 نمره )

با توجه به بیت های زیر ، به پرسشهای ( 1 تا 8) پاسخ دهید .   ( هر مورد 5/0 نمره دارد.)

 

چو رستم زدست وی آزاد شد                         به سان یکی تیغ پولاد شد

خرامان بشد سوی آب روان                         چنان چو شده باز جوید روان

بخورد آب وروی و سر و تن بشست              به پیش جهان آفرین شد نخست

همی خواست پیروزی و دستگاه                   نبود آگه از بخشش هور و ماه

وز آن آب چو شد به جای نبرد                      پراندیشه بودش دل و روی زرد

چو سهراب شیر اوژن او را بدید                   زباد جوانی دلش بر دمید

 

1-     رستم پس از رهایی از دست سهراب چه کرد ؟

2-     مقصود از « بخشش هور و ماه » چیست ؟

3-     مفهوم مصراع « زباد جوانی دلش بر دمید » را بنویسید .

4-     مقصود از « روی زرد شدن » چیست ؟

5-     رستم از خداوند چه درخواست کرد ؟

6-     تفاوت معنایی « روان » را توضیح دهید .

7-     منظور از « پر اندیشه بودن دل » چیست ؟

8-     مصراع « به سان یکی تیغ پولاد شد » را توضیح دهید .

 

د- دانشهای ادبی : ( 3 نمره )

 

1- یکی از زیباترین و ماندگارترین حماسه های صحرای کربلا داستان             است . (25/0)

2- هنری ترین نوع ادبیات مردمی، چه نام دارد ؟ (25/0)

3- موضوع اصلی ادبیات نمایشی پیوند انسان با             و              است . (5/0)

 

4  -   نام نویسنده کتابهای :

 ( شاهنامه – داستان سمک عیار – مثنوی معنوی و داستانهای دل انگیز ادبیات فارسی )

       را بنویسید. (1)

 

5- آثار ادبی جهان بر اساس« اندیشه و محتوی »را نام ببرید. (1)

 ح- معنی لغت : ( 2 نمره )             معنی لغات برجسته را بنویسید . ( هر مورد 25/0 )

 

بخشندگی و بخشایندگی او را ستوده . تو پور گو پیلتن رستمی . چنین گفت فرزند خیر الانام . به جان

 زینهار دهم . کآفتاب نعمتم شد زیر میغ . شر به سبب خبث طینت آن را نپذیرفت . زمانه بیامد نبودش توان .

و- شعر حفظی : ( 1 نمره )           سروده های زیر را کامل کنید .

آب زنید راه را هین که  .....  می رسد                          مژد دهید.....  را بوی بهار می رسد

جست از صدر دکان سویی گریخت                              ...................................................

 

    « موفق و پیروز باشید»          فروزان فر

10

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان هماهنگ درس : ادبيات فارسي 1

رشته : عمومي

ساعت شروع : 8 صبح

مدت امتحان : 80 دقيقه

سال اول آموزش متوسطه

تاريخ امتحان : 07/0۳/۱۳۸۴

كليه دانش‌آموزان روزانه در نوبت دوم (خرداد ماه) سال 1384

اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف

سؤالات

بارم

1

الف) بيان معني شعر و نثر (6 نمره)

بيت‌ها و عبارت هاي زيررا به فارسي روان بنويسيد .

1ـ خانه ها از سينه ي خاك در آمده بودند .

2ـ سه ماه بود كه موي سر باز نكرده بوديم .

3ـ معلم رنگ را نگارين مي ريخت .

4ـ سمك و آتشك نگاه مي داشتند .

5ـ هر آن سر گراني كه من كردم اول       جهان كرد از آن بيشتر سرگراني

6ـ خدا آن ملتي را سروري داد                كه تقديرش به دست خويش بنوشت

7ـ سخن نه بر جايگاه ، اگر چه خوب باشد ، زشت نمايد .

8ـ مرد پارسي دست تنگ بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمتي كند .

9ـ مرا مشاطه‌ي صبح و زينت بخش و رياحين و ازهار مي نامند .

10ـ چون رايت عشق آن جهان گير          شد چون مه ليلي آسمان گير

11ـ خرامان بشد سوي آب روان             چنان شده باز جويد روان

 

 


25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

2

ب) معني لغت (2 نمره)

معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد .

1ـ بنشاند چو ماه در يكي مهد

2ـ خدايي او راست در خورنده

غدر نكند و خيانت نينديشد

4ـ مساجد نزديك بود به دار الاماره

5ـ معلم مشوش بود .

6ـ به زبان تازي گفتم .

7ـ پرندگان از مواهب طبيعت برخوردار مي شوند .

زيب از بنفشه دارد و از ناز بوي ، بوي

 

3

پ) دانش هاي ادبي (3 نمره)

1ـ در جمله ي « نه هر كه به قامت مهتر به قيمت بهتر » چه آرايه‌اي به كار رفته است ؟

2ـ در ادبيات غرب به نمايشي كه تصوير ناكامي اشخاص برجسته است . . . . . مي‌گويند .

3ـ دو موضوع قالب چهار پاره را نام ببريد ؟

4ـ غزل اجتماعي در چه دوره‌اي در ايران رواج يافت ؟ يك شاعر از اين دوره نام ببريد .

5ـ دو ويژگي مهم شعر سهراب سپهري را بنويسيد ؟

6ـ پديدآورندگان اين آثار را بنويسيد .  الف) بحر در كوزه            ب) نواي كوهسار

7ـ در بيت زير « مشبه » و « مشبه به » را مشخص كنيد .

ز سم اسب مي چرخيد بر خاك         به سان گوي خون آلود ، سرها

 

 

25/0

‏25‏‏/‏0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

 

رديف

سؤالات

بارم

4

ت) درك مطلب (4 نمره)

ـ با توجه به شعر و متن زير به پرسش‌ها پاسخ دهيد :

الف) من تفنگم در مشت / كوله بارم بر پشت / بند پوتينم را محكم مي بندم / پسرم مي پرسد : / تو چرا مي جنگي ؟ / با تمام دل خود مي‌گويم : / تا چراغ از تو نگيرد دشمن .

1ـ « بند پوتينم را محكم بستن » كنايه از چيست ؟

2ـ منظور شاعر از « چراغ » چيست ؟

 ب) : بار اول كه پيرمرد را ديدم در كنگره ي نويسندگي بود كه خانه ي فرهنگ شوروي در تهران علم كرده بود ؛ ديگر شعرا كاري به كار او نداشتند . من هر كه شاعر نبودم و توي جماعت برخورده بودم . به همين طريق بود كه دست آخر با حقارت زندگي هامان اخت شد . هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله اي سال ها بسته ماند .

3ـ منظور نويسنده از « پيرمرد » كيست ؟

4ـ « علم كرده بود » يعني چه ؟

5ـ « توي جماعت بر خورده بودم » به چه معناست ؟

6ـ نويسنده ي اين متن كيست ؟

7ـ منظور نويسنده از جمله ي « هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله اي سال ها بسته ماند . » چيست ؟

8ـ در مصراع « چو رخت خويش بر بستم از اين خاك » ، « رخت بر بستن » كنايه از چيست ؟

 

 

 

 

 

 

5/0

5/0

 

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5

ث) خود آزمايي (4 نمره)

1ـ مصراع « زمانه بيامد نبودش توان » يعني چه ؟

2ـ منظور از « گل هايي كه در نسيم آزادي مي شكفند » چيست ؟

3ـ مفهوم مصراع « بناي زندگي بر آب مي ديد » را بنويسيد .

4ـ چرا عليرضا قزوه نام سفرنامه ي خود را « پرستو در قاف » گذاشته است ؟

5ـ در بيت زير منظور از « مرغ اسير » چيست ؟

ناله ي مرغ اسير اين همه بهر وطن است           مسلك مرغ گرفتار قفس ، هم چو من است

6ـ در بيت زير از نظر شاعر « ديده ور » چه كسي است ؟

ولي با من بگو آن ديده ور كيست / كه خاري ديد و احوال چمن گفت

7ـ منظور از « لباس مي پوشد تا خود بپوشد » چيست ؟

8ـ مصراع « رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم » ياد آور كدام داستان است ؟

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

 

5/0

 

 

5/0

5/0

6

ج) حفظ شعر (1 نمره)

جاهاي خالي را كامل كنيد .

1ـ فراش خزان ورق بيفشاند             . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2ـ در آن نوبت كه بندد دست . . . . . . . به پاي سرو كوهي دام / كرم يادآوري يا نه ، من از . . . . . . نمي كاهم

 

 

 

5/0

5/0

 

جمع نمرات :

20

 

 

 

 

 

9

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : ادبيات فارسي 1

مدت امتحان : 75دقيقه

 

رديف

سؤالات

الف

ابيات و عبارات زير را به نثر ساده برگردانيد :

 

1ـ جواني نكودار كه اين مرغ زيبا             نماند در اين خانه ي استخواني

2ـ قطره ي دانش كه بخشيدي ز پيش               متصل گردان به درياهاي خويش

3ـ نهان مي گشت روي روشن روز                 به زير دامن شب در سياهي

4ـ معلم مرغان را گويا مي كشيد ، خرگوش را چابك مي بست .

5ـ مردم بي هنر مادام بي سود باشند .

6ـ سبك تيغ تيز از ميان بر كشيد          بر شير بيدار دل بردريد .

7ـ گويد عدوي من / كاين شيوه ي دري تو چون دود مي رود .

8ـ درحال سي دينار فرستاد كه اين را به بهاي تن جامه بدهيد .

9ـ ياد از اين مرغ گرفتار كنيد اي مرغان          چون تماشاي گل و لاله و شمشاد كنيد

10ـ سمك و آتشك نگاه مي داشتند تا قطران بخفت .

11ـ بعد از يك سال عرض و عرض كشي مرا به اين آتش انداخت .

12ـ من لاله آزادم خود رويم و خود بويم .

ب

درك مطلب :

 

1ـ با توجه به اين ابيات ، پاسخ دهيد .

خدا آن ملتي را سروري داد             كه تقديرش به دست خويش بنوشت

به آن ملت سر و كاري ندارد            كه دهقانش براي ديگران كشت

الف) خداوند به كدام ملت سروي مي بخشد ؟

ب) مفهوم آيه شريفه ي « ان الله لايغير ما بقوم حتي يغير و اما بانفسهم » در كدام بيت ديده مي شود ؟

ج) چه مسئله اي باعث مي شود كه ملت ها مورد توجه خداوند قرار نگيرند ؟

د) پيام كلي شاعر در ابيات فوق چيست ؟

2ـ مفهوم كنايي « الهي هميشه نان سواره باشد و او پياده » چيست ؟

3ـ با توجه به اين بيت « آمد و آورد پيش خير فراز        گفت گوهر به گوهر آمد باز » بنويسيد كه :

الف) منظور از گوهر اول و گوهر دوم چيست ؟

ب) بيت ياد آور كدام قسمت از داستان خيروشر است ؟

4ـ اين بيت در توصيف چيست ؟

سوزنده چراغشم در گوشه ي اين مأمن          پروانه بسي دارم سرگشته به پيراهن

ج

واژگان مشخص شده را معني كنيد :

 

مشاطه  نمي خواهد زيبايي رخسارم

2ـ زا اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است .

مقبل آن كز خداي گيرد پشت .

 

 

رديف

سؤالات

ج

4ـ دست معلم از وقب حيوان روان شد .

5ـ رستم براي شكار به نخجيرگاهي نزديك مرز توران رفت .

6ـ هنر اسلامي ملجئي پاك تر از مسجد نداشت .

7ـ پيرمرد شند غازي از وزارت فرهنگ مي گرفت .

8ـ به شدتي كه از روزگار پيش آيد نبايد ناليد .

د

دانش هاي ادبي :

 

1ـ صاحبان اين آثار را بنويسيد :

با كاروان حله                                پرستو در قاف                             اتاق آبي

2ـ محمد ابراهيم صفا ، اهل كدام كشور است ؟

3ـ بخش عمده ي ادبيات ما را كدام نوع ادبي تشكيل مي دهد ؟

4ـ در اين مصراع « از جاي چو مار حلقه بر جست » كدام آرايه ي ادبي ديده مي شود ؟

5ـ قالب شعري مثنوي را تعريف كنيد .

6ـ با استفاده از واژه ي « ابر » عبارتي بنويسيد كه آرايه ي تشخيص بوجود آيد ؟

هـ

خود آزمايي :

 

1ـ مصراع دوم بيت زير ياد آور كدام داستان است ؟

آزاده و سرمستم ، خود كرده به هامونم          رانده است جنون عشق از شهر به افسونم

2ـ محبوب ترين نوع ادبي در ميان ملت ها كدام است ؟ نمونه اي مثال بزنيد .

3ـ معادل امروزي اين تركيبات چيست ؟

شوخ از خود باز كردن                رقعه نوشتن

4ـ دو شاعر يا نويسنده تاجيك نام ببريد .

5ـ عبارت « مي خواهم بحر را در كوزه بريزم » يادآور كدام بيت مولانا است ؟

6ـ در صدر اسلام از مسجد چه استفاده هايي مي شد ؟

7ـ معروف ترين سراينده ي داستان هاي بزمي فارسي چه كسي است ؟ اثري از او نام ببريد ؟

8ـ محوري ترين پيام درس « در امواج سند » چيست ؟

 

جمع نمرات : 20

 

 

8

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : ادبيات فارسي 1

مدت امتحان : 80 دقيقه

 

 

رديف

سؤالات

الف

ابيات و عبارات زير را به نثر روان برگردانيد :

 

1ـ از جاي چو مار حلقه بر جست              در حلقه ي زلف كعبه زد دست

2ـ ميان موج مي رقصيد در آب             ز امواج گران كوه از پي كوه

3ـ به پاس هر وجب خاكي از اين ملك          چه بسيار است آن سرها كه رفته

4ـ مبر طاعت نفس شهوت پرست           كه هر ساعتش قبله اي ديگر است

5ـ معلم مرغان را گويا مي كشيد ، خرگوش را چابك مي بست .

6ـ او خلف صدق نياكان هنرور خود بود .

7ـ مسلك مرغ گرفتار قفس همچو من است .

8ـ بيستون بر سر راه است مبادا ز شيرين             خبري گفته و غمگين دل فرهاد كنيد

9ـ همانا او را تصور شود كه مرا در فضل مرتبه اي است زيادت ، تا چون بر رقعه ي من اطلاع يابد قياس كند كه مرا اهليت چيست ؟

ب

واژه هاي مشخص شده را معني كنيد :

 

خورجينكي بود كه كتاب در آن مي نهادم .

2ـ مشروطه يعني آسايش رعيت

3ـ چو كشتي با پاد در رود افكند

4ـ هنر معماري مفهوم انتزاعي را با هدف انتفاعي در هم آميخت

5ـ دست معلم از وقب حيوان روان شد . فك زيرين را پيموده در آخر ماند .

6ـ مردم بي هنر مادام بي سود باشد .

ج

درك مطلب :

 

1ـ با توجه به ابيات داده شده به پرسش ها پاسخ دهيد .

1ـ نهان مي گشت روي روشن روز                  به زيردامن شب در سياهي

2ـ در آن تاريك شب مي گشت پنهان              فروغ خرگه خوارزمشاهي

3ـ اگر امشب زنان و كودكان را                     ز بيم نام بد در آب ريزم

4ـ چو فردا جنگ بر كامم نگرديد                  توانم كز ره دريا گريزم

الف) بيت اول چه زماني از شبانه روز را نشان مي دهد ؟

ب) چگونه فروغ خرگه خوارزمشاهي در تاريكي شب ناپديد مي شد ؟

ج) چرا خوارزمشاه زنان و كودكان را به رودخانه مي سپرد ؟

د) چون جنگ بر كام خوارزمشاه نگرديد او چه كرد ؟

2ـ با توجه به بيت « از آن اين داستان گفتم كه امروز            بداني و قدر و برهيچش نبازي » بنويسيد كه :

الف) منظور شاعر از « ش » در هيچش چيست ؟

ب) مخاطب شاعر چه كساني هستند ؟

 

 

 

رديف

سؤالات

د

دانش هاي ادبي :

 

1ـ كتاب قاموس نامه از كيست ؟ چند باب دارد ؟ قرن تأليف آن را بنويسيد .

2ـ آرايه هاي بيت زير را بنويسيد .

باد از اين مرغ گرفتار كنيد اي مرغان                چون تماشاي گل و لاله و شمشاد كنيد

3ـ واژه ي گل را در يك عبارت به گونه اي به كار بريد كه آرايه ي تشخيص بوجود آيد .

4ـ درون مايه ي شعر بهار چيست ؟

5ـ علي اكبر دهخدا مقالات سياسي خود را با چه عنوان و امضايي انتشار مي داد ؟

د

خود آزمايي :

 

1ـ از نظر محتوا و مضمون در شعر دوره ي مشروطه چه تحولي رخ داد ؟

مباحث اجتماعي رواني گاه بسيار به هم پيوند مي خورند .

2ـ كتاب اتاق آبي از چه كسي است ؟

3ـ با توجه به بيت « به گفت اندر اين نامه » حرفي است مبهم          كه معطيش جز وقت پيري نداني » بنويسيد كه منظور از « اين نامه » چيست ؟

4ـ در غزل اجتماعي به چه مسائلي مي پردازند ؟

5ـ بخش عمده ي ادبيات ما را كدام نوع ادبي تشكيل مي دهد ؟

6ـ معروف ترين سراينده ي داستان هاي بزمي در ادب فارسي كيست ؟ اثري از او نام ببريد ؟

7ـ منظور از لباس انسان پرچم كشور وجود اوست » چيست ؟

8ـ حسب حال نويسي و زندگي نامه نويسي چه فرقي با يكديگر دارند ؟

9ـ معادل امروزي اين تركيبات را بنويسيد .

الف) برنشين

ب) در رويم

 

جمع نمرات : 20

6

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحانات نيم سال اول درس : ادبيات فارسي

رشته : عمومي

ساعت شروع : 8:30 صبح

مدت امتحان : 75 دقيقه

دانش آموزان سال اول نظام جديد آموزش متوسطه

تاريخ امتحان : 23/10/1381

 

 

رديف

سؤالات

الف

بيت ها و عبارتهاي زير را به نثر ساده ي امروزي برگردانيد .

 

1ـ هر كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

2ـ از خدا جوييم توفيق ادب                        بي ادب محروم شد از لطف رب

3ـ قطران از جاي بر آمده از زخم قفا

4ـ ز كف بفكن اين گرز و شمشير كين               بزن جنگ و بيداد را بر زمين

5ـ از اين خويشتن كشتن اكنون چه سود ؟               چنين رفت و اين بودني كار بود

6ـ آتشك دست سمك باز پس بست و پا لهنگ در گردن وي افكند .

7ـ تو مرا كشتي و خداي نكشت                مقبل آن ، كز خداي گيرد پشت

8ـ نايب من باش در قسمت گري          تا پديد آيد كه تو چه گوهري

9ـ شب ، شبي بيكران بود / دفتر آسمان پاره پاره / برگ ها زرد و تيره / فصل ،‌ فصل خزان بود .

10ـ پروردگارا قدرتي به من بخشا تا روح خود را از تعلق به جيفه هاي روزگار بي نياز كنم .

11ـ مرا مشاطه ي صبح و زينت بخش رياحين و ازهار مي نامند .

ب

معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد .

 

1ـ روزي رستم براي شكار به نخجير گاهي  نزديك مرز توران روي نهاد . 

2ـ ز تن خون و خوي  را فرو ريختند .

3ـ اشراف و نجبا   به استقبال استاندار آمدند .

4ـ آتشك دو استر  به دست آورد .

5ـ شربه سبب خبث طينت  آن را نپذيرفت .

6ـ مي خواهيم در ميان ما حكم شوي .

7ـ تا با خاك انس نگيري راه به مراتب مراتب قرب  نداري .

8ـ اين توضيح مربوط به كدام واژه است ؟

ـ گروهي از سواران يا پيادگان كه به همراهي بزرگي در حركت باشند . (        )

ج

دانش هاي ادبي :

 

1ـ تعريف زير كدام قالب شعري را معرفي مي كند ؟

« چند بيت هموزن كه مصراع هاي زوج آنها هم قافيه است . »(             )

2ـ نام صاحبان اين آثار را بنويسيد .

هفت پيكر :                            تاريخ جهانگشا :                          ريشه در ابر :

3ـ دو آرايه در اين مصراع بيابيد و دقيقاً مشخص كنيد : « آتشم را بكش به آبي خوش »

4ـ چرا تيمور پس از فتح توس فرمان مي دهد كه از كشتار مردم آن شهر خودداري كنند ؟

5ـ نمونه اي « تشخيص » مثال بزنيد ؟

 

رديف

سؤالات

 

6ـ مفرد واژه هاي « رياحين » و « ازهار » را بنويسيد .

د

خود آزمايي :

 

1ـ موضوع اصلي ادبيات نمايشي و ادبيات پايداري را بنويسيد .

2ـ محبوب ترين و قديمي ترين نوع ادبي در ميان ملت ها كدام است ، نمونه اي مثال بزنيد ؟

3ـ معادل امروزي فرو بريم (در عبارت : بگذار تا فردا داري در ميدان فرو بريم) و قفا زدن چيست ؟

4ـ محوري ترين پيام داستان خيرو و شر چيست ؟

5ـ مثنوي معنوي را چه كسي و در چند دفتر سروده است ؟

6ـ شعر سنتي با شعر نو چه فرقي دارد ؟

7ـ ادبيات هر ملتي بازتاب چه چيزهايي است ؟

8ـ اين توضيح در مورد كدام شاعر بزرگ جهان است ؟

وي از افتخارات هندوستان و مشرق زمين است ، از كودكي با ادبيات هندوستان آشنا شد و دوبار به انگلستان سفر كرد . يك بار نيز برنده ي جايزه ي ادبي نوبل بود .

هـ

درك مطلب :

 

با توجه به ابيات زير به پرسش ها ، پاسخ دهيد :

شير مي گويد :

روبها چون جملگي ما را شدي               چونت آزاريم چون تو ما شدي

ما تو را و جمله اشكاران تو را                پاي برگردون هفتم نه بر آ

چون گرفتي عبرت از گرگ دني              پس تو رو به نيستي شير مني

 

1ـ شير نماد چيست ؟

2ـ چرا شير همه صيدها را به روباه مي بخشد ؟

3ـ « پاي گردون هفتم نهادن » كنايه از چيست ؟

4ـ جرا شير مي گويد : « تو رو به نيستي ، شير مني » ؟

5ـ اين حديث با كدام بيت ارتباط معنايي دارد ؟ « من كان لله كان الله له »

6ـ گرك دني يعني چه و نماد چه كساني است ؟

 

جمع نمرات : 20

 

7

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي 1

مدت امتحان : 60 دقيقه

 

رديف

سؤالات

الف

زبان شناسي :

 

1ـ منظور از علمي بودن زبان چيست ؟

2ـ زبان را تعريف كنيد ؟

3ـ تفاوت معنايي كلمه زبان در « خوراك زبان » و « زبان پرندگان » را بنويسيد .

4ـ واج شناسي چيست ؟

5ـ رابطه بين كلمات زير را مشخص كنيد . (ترادف ، تضمن و تضاد)

انسان و مرد                  زشت و زيبا                        خانه و منزل

6ـ هدف زبان شناسي جديد چيست ؟ يك نام ديگر آن را بنويسيد .

ب

املاء و بياموزيم :

 

1ـ كاربرد درست كلمات زير را بنويسيد .

گرايشات                        دوماً

2ـ چه كلماتي اهميت املايي دارند ؟

3ـ جمله هاي زير را اصلاح كنيد :

الف) من برنامه اي كه ديروز اجرا شد را پسنديدم .

ب) ملت ايران بر عليه رژيم سلطنتي قيام كرد.

4ـ املاي درست گروه كلمات زير را بنويسيد .

سپاسگذاري و تقدير               رساي شهيدان               حوضه ي زبان شناسي            نقض و دلكش

ج

دستور زبان :

 

1ـ براي گزاره زير نهاد مناسب بياوريد .

. . . . . . . . . . نهاد اجباري جمله است .

2ـ نمودار پيكاني گروه اسمي « كدام داستان » را رسم كنيد .

3ـ هسته ي گروه هاي اسمي زير را مشخص كنيد :

فصل زيباي تابستان                      اين دو كتاب

4ـ ساخت اسم هاي زير را مشخص كنيد (ساده ، مركب و مشتق)

كبوتر                          موشك

5ـ از بين كلمات زير صفت هاي بياني را با كشيدن خطي در زير آنها مشخص كنيد .

پنجم               سودمند                بهترين                   دانا

6ـ حرف ربط وابسته ساز و هم پايه ساز را در عبارت زير مشخص كنيد .

سعدي نويسنده است و شاعر كه در نويسندگي شهرتش به سبب گلستان است .

7ـ نام هر يك از اجزاي جمله ي زير را بنويسيد .

او ما را نشناخت .

 

 

 

رديف

سؤالات

ج

8ـ در نوشته زير وابسته هاي اسم را شناسايي كنيد و نام آنها را بنويسيد .

در روزگار عيسي (ع) سه مرد در راهي مي رفتند .

9ـ در نوشته زير انواع ضمير را بيابيد و مرجع هر كدام را مشخص كنيد .

اي فرزند تو را مي بينم كه به سن نوجواني رسيده اي ، در اين سن انسان هنوز ناتوان است ولي خود را توانا مي پندارند .

10ـ واژه ي « دامغان » را با نقش نماهاي « كسره » و « را » در جمله هاي جداگانه به كار ببريد و مضاف اليه و مفعول بسازيد .

11ـ در عبارت هاي زير قيدها را شناسايي كرده و نوع آنها را بنويسيد ، (نشانه دار يا بي نشانه)

همه جا را به سرعت گشتيم ؛ متأسفانه نتوانستيم پيدايش كنيم .

12ـ نمودار درختي زير را كامل كنيد .                                       آن دانش آموز مؤدب

 

                                                      . . . . . . . . . . .              . . . . . . . . . . .             وابسته ي 2

 

                                                        صفت اشاره                . . . . . . . . . . .            . . . . . . . . . . .           

 

                                                             آن                         دانش آموز                     مؤدب           

د

نگارش :

 

1ـ جمله زير را نشانه گذاري كنيد .

مباحث اجتماعي رواني گاه بسيار به هم پيوند مي خورند .

2ـ زبان به اعتبار شيوه ي بيان به چند گونه تقسيم مي شود ؟ نام ببريد ؟

3ـ به جاي واژگان زير برابرهاي مناسب بياوريد ؟

در مقطع كنوني                             كانديدا

4ـ دو ويژگي از ويژگي هاي نوشته هاي ساده را بنويسيد .

5ـ جمله هاي زير را كوتاه تر كنيد ، به طوري كه مفهوم جمله حفظ شود .

هر كه در كارهاي بزرگ و مهمات با خردمندان و عقلا مشورت و هم انديشي مي كند ، در واقع شريك عقل و انديشه ي آنها مي شود .

6ـ يكي از خاطرات به ياد ماندني دوران تحصيلي خود را در سه سطر بنويسيد .

7ـ نامه اداري زير را كامل كنيد :

                                                                     بسمه تعالي                                        . . . . . . . . . . . .

                                                                 . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

با عرض سلام و احترام

اين جانب علي علوي دانش آموز سال اول ، برگزيده ي مرحله ي اول المپياد ادبي هستم ، لذا جهت شركت در اردوي آمادگي ، به مدت دو هفته به مرخصي نياز دارم . خواهشمند است با درخواست اين جانب موافقت فرماييد .

با تشكر

. . . . . . . .

 

جمع نمرات : 20

 

5

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : ادبيات فارسي 1

تاريخ امتحان : 090/1382

مدت امتحان : 75 دقيقه

 

رديف

سؤالات

الف

معني ابيات و عبارات زير را به نثر روان بنويسيد .

 

1ـ قطره ي علم است اندر جان من               وارهانش از هوا و ز خاك تن

2ـ از آن پس بسازيد سهراب را                   ببنديد يك شب بر او خواب را

3ـ نايب من باش در قسمت گري                تا پديد آيد كه تو چه گوهري

4ـ چشم از دست رفته گشت درست            شد بعينه چنان كه بود نخست

5ـ تو مرا كشتي و خداي نكشت                 مقبل آن كز خداي گيرد پشت

6ـ چو سهراب شير اوژن او را بديد             ز باد جواني دلش بر دميد

7ـ هر ستاره / حرف خط خورده اي تار / در دل صفحه ي آسمان بود.

8ـ تو مرا برخويشتن گير و بگوي كه من او را توانستم آوردن ، نگاه نيز توانم داشت .

9ـ من بر آن ستيزه كه مرا قفا زدند تو را بياوردم تا داد ايشان از تو بگيرم .

10ـ هر آن كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

ب

معني لغات مشخص شده را بنويسيد .

 

1ـ من با تبختر گفتم : هر كدام جداگانه به او هديه مي دهيم .

2ـ تواني به من عطا فرما كه در برابر گستاخ و مغرور ، زانوي دنائت خم نكنم .

3ـ تاريخ مشيت باري تعالي است .

4ـ صورت نيك از خوشحالي گل انداخت .

5ـ من مي توانم با نان جو ارتزاق كنم .

دهنده اي كه خواستن جز او نيست خوش گوار .

7ـ اميدوارم مهرباني دلها و هم بستگي ها و گذشت ها هيچ گاه به ختام نرسد .

8ـ عبرتي گيرند از اضلال او .

ج

با توجه به اشعار و عبارات زير به پرسش ها پاسخ دهيد .

 

1ـ خاك مظهر فقر مخلوق در برابر غناي خالق است . معناي آن كه در نماز پيشاني بر خاك مي گذاري ، همين است و تا با خاك انس نگيري راهي به مراتب قرب نداري .

الف) در متن فوق به كدام ركن نماز اشاره شده است ؟

ب) شرط راه يابي به مراتب قرب چيست ؟

2ـ اين مهرباني ها را كي و كجا ديده ؟ آن هم از مردمي كه تمام عمر در لاك خودشان بوده اند . تمام عمر در لاك خودشان بودند كنايه از چيست ؟

3ـ من تفنگم در مشت / كوله بارم بر پشت / بند پوتينم را محكم مي بندم / مادرم آب و آيينه و قرآن در دست / روشني در دل من مي‌بارد .

الف) بند پوتين را محكم بستن كنايه از چيست ؟

ب) شاعر در ابيات بالا به چه سنتي اشاره كرده است ؟

ج) مقصود از « روشني در دل من مي بارد » چيست ؟

 

 

رديف

سؤالات

 

4ـ قطران بر خود گرفت كه اين كار بكند و انگشتري به من داد تا چون تو را پيش وي برم ، از عهده ي كار من بيرون آيد .

الف) عبارت « بر خود گرفت » به چه معناست ؟

ب) عبارت « انگشتري به من داد » بيانگر چه مفهومي است ؟

د

آرايه هاي ادبي :

 

1ـ آثار زير از كيست ؟

ريشه در ابر :                     مثل چشمه مثل رود :

2ـ مثنوي معنوي چند بيت است ؟ شيوه ي بيان آن را بنويسيد .

3ـ ادبيات نمايشي در غرب به چند دسته تقسيم مي شود ؟ نام ببريد ؟

4ـ شاهنامه ي فردوسي به چند بخش تقسيم شده است ؟

5ـ ادبيات پايداري چيست ؟

6ـ در هر يك از ابيات زير چه آرايه اي وجود دارد ؟

ـ جهان را بلندي و پستي تويي             ندانم چه اي هر چه هستي تويي

ـ شر كه آن ديد دشنه باز گشاد             پيش آن خاك تشنه رفت چو باد

هـ

خود آزمايي :

 

1ـ در قطعه ي « مسافر » شيللر رهگذار چه كسي است ؟

2ـ منظور از « گل هايي كه در نسيم آزادي مي شكفد » چيست ؟

3ـ معادل امروزي « قفا زدن » و « بكاريم » چيست ؟

4ـ با توجه به مصراع « به گردان لشكر سپهدار گفت » مقصود از سپهدار چه كسي است ؟

5ـ مفهوم كنايي مصراع « بزن جنگ و بيداد را بر زمين » را بنويسيد ؟

6ـ در عبارت زير قطره ي سوم « اشك » چه صفتي را بري خود بيان مي كند ؟

« من چيزي نيستم من از چشم دختري افتاده ام نخستين بار تبسمي بودم مدتي دوستي نام داشتم اكنون اشك ناميده مي شوم . »

7ـ مقصود از جمله ي « شير آمدي يا روباه » چيست ؟

8ـ با توجه به اين كه سلمان فارسي ايراني بود چرا مي گفت : « من سلمان محمدي(ص) هستم » ؟

 

جمع نمرات : 20

 

 

4

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي 1

تاريخ امتحان : 14/10/1382

مدت امتحان : 75 دقيقه

 

 

رديف

سؤالات

الف

1ـ نوشته گفتاري زير را به زبان نوشتاري تبديل كنيد .

قهوه چي از او پرسيد : تو رو آزاد كردن ؟ آره . . . مي خواي بدوني چرا ؟ بيا يه كمي قدم بزنيم ، مي خوام باهات حرف بزنم .

2ـ با ذكر دليل نوع نوشته زير را مشخص كنيد ؟

دشت سينه وسيع و داغش را در برابر وزش نسيم ملايمي قرار داده بود . نسيم آهسته و آرام به روي سينه اش مي خزيد و دامن كشان مي‌گذشت . بر سقف نيلگون آسمان ستارگاني چند ، دور از چشم ماه جلوه گر بودند .

3ـ درباره خانه و مدرسه به شيوه مقايسه سه سطر بنويسيد .

4ـ جمله زير را ويرايش كنيد .

دكتر محمد معين به چهار زبان باستاني مسلط بود پهلوي فارسي باستان اوستا و سنسكريت

5ـ آسان ترين راه ارتباطي چه نام دارد ؟

6ـ در توصيف يك صحنه به چه نكاتي بايد توجه كنيم ؟

7ـ درباره ي زمستان سه سطر به زبان ادبي بنويسيد .

ب

بخش دستور :

1ـ در جمله ي « مولانا خوش نام ترين شاعر زمانه ي خويش است » نهاد و گزاره را مشخص كنيد . 

2ـ جمله ي « رستم نامورترين فرد شاهنامه است » را زير نمودار ببريد و اجزاي آن را مشخص كنيد .

3ـ به بن مضارع فعل « رسيدن » تكواژ « ان ظ را بيفزاييد و با آن جمله اي به صيغه ي اول شخص جمع ماضي ساده بسازيد و نمودار آن را رسم كنيد .

4ـ واژه ي كوه در كدام جمله تنكره و در كدام معرفه است ؟

از دور كوهي ديده مي شد . كوه را ديدم .

5ـ بن ماضي ، بن مضارع و صفت مفعولي فعل « مي شناختند » را بنويسيد .

6ـ هسته ي گروه هاي اسمي زير را مشخص كنيد .

آن دو كتاب داستان ـ آهنگ هاي آسماني

7ـ در عبارت زير يك اسم مركب ، يك اسم نكره و يك اسم مشتق بيابيد .

مردم در كتابخانه ، كتابي را بر مي گزينند كه دانش آنها را بيفزايد .

8ـ با افزودن وندهاي مناسب به واژه هاي « گل و ديد » از آنها واژه ي مشتق بسازيد .

9ـ جمع مكسر واژه ي « زمان » و مفرد واژه ي « علما » را بنويسيد .

10ـ از فعل «‌رسيده بودم » با حفظ شخص فعل ، ماضي استمراري و مضارع التزامي بسازيد .

11ـ در جمله هاي زير مصدرهاي داخل پرانتز را به صورت مناسب بياوريد .

آنها دوست خود را به خانه (رسيدن)                 

كاووس با سخنان تلخ خود رستم را (رنجيدن)

12ـ با فعل دو وجهي « شكست » يك جمله ي گذرا و يك جمله ي ناگذرا بنويسيد .

13ـ در جمله ي زير يك اسم خاص و يك اسم عام بيابيد .

مريم تمام گل هاي باغچه را چيد .

 

 

رديف

سؤالات

ج

زبان شناسي :

1ـ زبان چيست ؟

2ـ دو كلمه بنويسيد كه وجود خارجي داشته است اما براي ما از زماني وجود پيدا كرده كه نام آنها وارد زبان فارسي شده است .

3ـ چرا برخي شناخت زبان را بيهوده مي دانند ؟

4ـ شكل هايي از زبان را كه فقط در تلفظ با هم فرق داشته باشند چه مي نامند ؟

5ـ جملات نامحدود را به كمك كدام يك از ويژگي هاي زبان مي سازيم ؟

6ـ گويش هاي هر زباني را معمولاً به چهار دسته تقسيم مي كنند . فقط دو مورد از آن را نام ببريد .

د

املا و بياموزيم :

1ـ جملات زير را اصلاح كنيد :

ـ  من گاهاً با او تماس مي گرفتم .

ـ پروين اعتصامي شاعره ي متعهد و برجسته ي ايران است .

ـ هر روز آزمايشات تازه اي در علوم انجام مي شود .

2ـ املاي كدام يك از كلمات زير درست است ؟ با ذكر دليل آنها را معلوم كنيد .

« مسائل ـ لؤلؤ ـ رأي             /                 مسائل ـ لؤلؤ ـ رأي »

3ـ با استفاده از نقش نماي اضافه دو جمله ي زير را به يك جمله تبديل كنيد .

او فيلم را داد . آن فيلم پليسي بود .

4ـ غلط هاي املايي متن زير را بيابيد و اصلاح كنيد .

حقيقت علم كمك به هر نوع خيش و كسب رضايت باري تعالا است .

 

جمع نمرات : 20

 

3

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : ادبيات فارسي 1

تاريخ امتحان : 28/03/1383

مدت امتحان : 75 دقيقه

 

رديف

سؤالات

الف

بيان معني و مفهوم :

ـ معني و مفهوم عبارت ها و بيت هاي زير را به نثر روان بنويسيد .

1ـ سياس و آفرين ايزد جهان آفرين راست . دهنده اي كه خواستن جز از او نيست خوش گوار . در پاي افكنده ي گردن كشان از سروري .

2ـ ما تو را و جمله آشكاران تو را               پاي بر گردون هفتم نه ، بر آ

3ـ متاعي كه من رايگان دادم از كف           تو گر مي تواني مده رايگاني

4ـ آن مرد پارسي هم دست تنگ بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمتي كند .

5ـ خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد        ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

6ـ به پاس هر وجب خاكي از اين ملك         چه بسيار است آن سرها كه رفته

7ـ به موج آويز و از ساحل بپرهيز         همه درياست ما را آشيانه

ب

معني واژه :

ـ معناي واژه هاي مشخص شده را بنويسيد .

1ـ پرده هاي گران بها ، قنديل هاي درخشان و منبت كاري ها نيز در تكميل زيبايي مسجد نقش خود را ادا كرده اند .

2ـ مرا مشاطه ي صبح و زينت بخش رياحين و ازهار مي نامند .

3ـ خداوند همه ي بندگان خود را از عذاب قرض و دين فرج دهاد .

4ـ در چنين بيغوله اي آشنايي با نيما غنيمتي بود .

ج

درك مطلب :

1ـ با توجه به ابيات زير به پرسش هاي مربوط به آن پاسخ دهيد .

اي خدا اي فضل تو حاجت روا                 با تو ياد هيچ كس نبود روا

صد هزاران دام و دانه است اي خدا            ما چون مرغان حريصي بي نوا

از خدا جوييم توفيق ادب                بي ادب محروم شد از لطف رب

الف) با وجود چه كسي ياد كردن هيچ كس روا نيست ؟

ب) چرا بايد از خدا توفيق ادب بجوييم ؟

2ـ چرا شاعر در بيت زير مي خواهد كه هم نفسان از او ياد كنند ؟

فصل گل مي گذرد هم نفسان بهر خدا           بنشينيد به باغي و مرا ياد كنيد

3ـ با توجه به بيت زير چرا شاعر مي خواهد كه بزرگان وطن دادگري كنند ؟

جور و بيداد كند عمر جوانان كوتاه           اي بزرگان وطن بهر خدا داد كنيد

4ـ با توجه به عبارت زير چرا بايد به جا سخن بگوييم ؟

« جهد كن تا سخن به جايگاه گويي كه سخن نه بر جايگاه ، اگر چه خوب باشد زشت نمايد . »

5ـ در درس كلاس نقاشي سهراب (معلم مرغان را گويا مي كشيد ، گوزن را رعنا رقم مي زد ... اما در بيرنگ اسب حرفي به كارش بود.) معلم در كشيدن چه نقشي استاد نبود ؟

6ـ در درس سفر به بصره ناصر خسرو مي گويد : « چون به بصره رسيديم از برهنگي و عاجزي به ديوانگان ماننده بوديم . »

چرا ناصرخسرو خود را شبيه ديوانگان مي شمارد ؟

 

 

رديف

سؤالات

ج

7ـ در عبارت « در چشم او كه خود چشم زمانه ي ما بود ، آرامشي بود كه گمان مي بردي شايد هم از سر تسليم است . »

الف) از نظر جلال آل احمد چه كسي چشم زمانه ي ما بود ؟

ب) آرامش او به چه دليل بود ؟

د

خودآزمايي :

1ـ در قطعه ي فردوسي اثر « فرانسوا كوپه » زاير نامدار كيست ؟ و مزار چه كسي را غرق گل مي بيند ؟

2ـ وقتي پدر مجنون او را به خاطر نجات از عشق به كعبه مي برد ، مجنون از خدا چه مي خواهد ؟

3ـ مقصود از « گوهر تن » در درس قابوس نامه چيست ؟ (گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود)

4ـ معني آيه ي زير را بنويسيد . « افرأ يت من اتخذ الهه هواه »

5ـ منظور از عبارت « لباس انسان پرچم كشور وجود اوست » چيست ؟

6ـ اصطلاح « به روي بزرگوار خود نياورده » كنايه از چيست ؟ معادل امروزي آن را بنويسيد ؟

7ـ چرا آقاي « علي رضا قزوه » اسم سفر نامه ي حج خود را « پرستو در قاف » گذاشته است ؟

8ـ در عبارت « هر دم به روي من / گويد عدوي من / كاين شيوه ي دري تو چون دود مي رود . »

مقصود از « شيوه ي دري » چيست ؟

هـ

دانش هاي ادبي :

1ـ اگر دو بيت زير يك بند از بندهاي يك قالب شعري باشد ، نام آن قالب چيست ؟

ز رخسارش فرو مي ريخت اشكي           بناي زندگي بر آب مي ديد

در آن سيماب گون امواج لرزان              خيال تازه اي در آب مي ديد

2ـ قافيه و رديف را در دو بيت بالا نشان دهيد .

3ـ « سياحت نامه ي ابراهيم بيك » اثر كيست و در چه قالبي نوشته شده است ؟

4ـ يك اثر نظامي گنجوي و يك اثر از قيصر امين پور نام ببريد ؟

5ـ غزل از چه دوره اي رنگ و بوي اجتماعي گرفت ؟ يك شاعر معاصر را كه غزل اجتماعي مي سرود ، نام ببريد ؟

6ـ در يك سفر نامه درباره ي چه مسايلي صحبت مي شود ؟

و

حفظ شعر :

1ـ در بيت زير جاي خالي را با واژه هاي مناسب پر كنيد :

هر آدمي اي كه . . . . . . . . . . . . . مهرت            در وي نگرفت سنگ . . . . . . . . . . . . . است

2ـ جاي خالي شعر نوي زير را كامل كنيد :

تو را من چشم در راهم . . . . . . . . . . .

كه مي گيرند در شاخ تلاجن سايه ها . . . . . . . . . . . . . .

 

جمع نمرات : 20

 

2

رديف

سؤالات

بارم

1

الف) نگارش (5 نمره)

1ـ انواع نامه ها را بر حسب نگارش و گيرنده ي آنها بنويسيد .

 

75/0

2ـ عبارت زير را نشانه گذاري كنيد :

صاحب نظران آموزشي مي گويند درست نوشتن درست فهميدن است .

75/0

3ـ نوع نگارش عبارت زير علمي است يا ادبي ، علت آن را نيز بنويسيد .

يك تك توبته ي كوتاه مغيلان وسط يك بيابانِ دراز ، يك قصيده ي بلند است .

1

4ـ در كدام يك از انواع نوشته زبان به كار گرفته شده نزديك به زبان گفتار است ؟

5/0

5ـ جمله ي زير را كوتاه تر كنيد به طوري كه مفهوم اصلي آن حفظ شود .

« دانشمندان و خردمندان با سعي و كوشش بسيار به هدف و مقصود خويش رسيده اند . »

5/0

6ـ چرا به كار بردن عبارت « نگهبان دين تواند بود » در نوشتا امروزي نادرست است .

5/0

7ـ در توصيف به كدام دسته از جزئيات بايد پرداخت ؟

5/0

8ـ بيان شباهت ها و تفاوت هاي دو امر با كدام يك از راه هاي پروراندن معاني ميسر است ؟

5/0

2

ب) دستور زبان (8 نمره) :

1ـ با فعل « خوراند » يك جمله بسازيد و اجزاي آن را مشخص كنيد .

 

5/1

2ـ نواع افعال زير را بنويسيد .

الف) خريده باشم                   ب) مي نويسم

1

3ـ گذر يا ناگذر بودن افعال زير را مشخص كنيد در صورت گذرا بودن نوع گذراي آن را بنويسيد .

الف) او به گذشته ي خود مي نازد      ب) احمد به مدرسه رفت          ج) شهر تهران بسيار وسيع است .

25/1

4ـ براي نمودار زير يك گروه اسمي مثال بياوريد .                               گروه اسمي

 

                                                                 صفت مبهم                 اسم                   صفت بياني

75/0

5ـ با توجه به متن زير به پرسش هاي آمده پاسخ دهيد .

« رستم بي درنگ با سپاهي گران به جنگ سهراب رفت ، در نخستين روز جنگ كاري از پيش نبردند ، در روز دوم سهراب از پدر خواست كه از جنگ دست بدارد . »

الف) « بي درنگ » چه نوع قيدي است ؟

ب) هسته و وابسته هاي گروه اسمي « نخستين روز جنگ » را بنويسيد .

ج) يك صفت شمارشي پسين در متن بيابيد .

 

 

 

 

 

5/0

75/0

5/0

6ـ نوع هر كدام از حروف (نقش نما) را در عبارت زير بنويسيد .

« به او سفارش كردم تا بيشتر تلاش كند . »

5/0

7ـ در عبارت زير ضمير شخصي را به ضمير مشترك تبديل كنيد .

پدرم هميشه از كارهايش سخن مي گويد .

5/0

 

رديف

سؤالات

بارم

2

8ـ كدام يك از اسم هاي زير ساده ، كدام مركب و كدام يك مشتق اند ؟

الف) چهل ستون               ب) دانشگاه                 ج) مداد

 

75/0

3

ج) زبان شناسي (4 نمره) :

1ـ مهم ترين ويژگي زبان انسان چيست ؟

 

 

5/0

2ـ گويش به كدام يك از شكل هاي زبان اطلاق مي شود ؟

1

3ـ كدام يك از شاخه هاي زبان شناسي به مطالعه گذشته ي زبان مربوط مي شود ؟

5/0

4ـ واج شناسي به كدام بخش از زبان مي پردازد ؟

5/0

5ـ يك مثال براي ترادف و يك مثال براي تضمن بنويسيد .

1

6ـ دستور زبان به چند بخش تقسيم مي شود ؟

5/0

4

د) املا و بياموزيم (3 نمره) :

1ـ چرا كاربرد واژه ي « پيشنهادات » در فارسي نادرست است ؟

 

 

5/0

2ـ مثالي بنويسيد كه در آن رعايت نقش نماي اضافه (كسره ي اضافه) الزامي است ؟

5/0

3ـ خط نوشتن با دست را در اصطلاح چه مي نامند ؟

5/0

4ـ در عبارت زير نگارش كدام واژه ها نادرست است ؟

« اين روزها گاهاً در مطبوعات اخبارهاي متفاوتي نوشته مي شود . »

5/0

5ـ در گروه كلمات زير املاي برخي از گروه كلمات نادرست آمده است ؛ درست آنها را بنويسيد .

الف) عشقه و پيچك                ب) عناوين و الغاب                  ج) ابراز مصرت                  د) حاشيه گذاري

5/0

6ـ همزه در كدام يك از مثال هاي زير به حركت (كسره) نياز ندارد ؟

الف) قائم                          ب) جزءِ اول

5/0

 

جمع نمرات

20

2

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان هماهنگ كشوري درس : ادبيات فارسي 1

رشته : عمومي

ساعت شروع : 8 صبح

مدت امتحان : 90 دقيقه

سال اول متوسطه نظام (سالي ـ واحدي) گروه الف

تاريخ امتحان : 05/03/1382

دانش آموزان سراسر كشور نوبت دوم (خرداد ماه) سال تحصيلي 82 ـ 1381

اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف

سؤالات

بارم

الف

درك مطلب (4 نمره) :

1ـ با توجه به ابيات زير ،‌ به سؤالات پاسخ دهيد .

به مغرب سينه مالان قرص خورشيد                 نهان مي گشت پشت كوهساران

فرو مي ريخت گردي زعفران رنگ                  به روي نيزه ها و نيزه داران

ز رخسارش فرو مي ريخت اشكي                  بناي زندگي بر آب مي ديد

در آن سيماب گون امواج لرزان                      خيال تازه اي در خواب مي ديد

الف) در بيت اول ، كدام واژه داراي آرايه ي « جان بخشي (تشخيص) » است ؟

ب) منظور از « گردي زعفران رنگ » در بيت دوم چيست ؟

ج) « بناي زندگي بر آب مي ديد » يعني چه ؟

د) چرا در بيت چهارم ، امواج لرزان به سيماب تشبيه شده است ؟

هـ) اين شعر در چه قالبي سروده شده است ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

2ـ مفهوم عبارت مشخص شده را بنويسيد .

محل هنوز بيابان بود و خانه ها درست از سينه ي خاك بيرون آمده بودند .

5/0

3ـ مفهوم كنايي « نه كرسي فلك را از زير پاي قزل ارسلان بكشند . » چيست ؟

5/0

4ـ منظور از « خاك تن » در بيت زير چيست ؟

قطره ي علم است اندر جان من         وارهانش از هوا و ز خاك تن

5/0

ب

بيان معني و مفهوم شعر و نثر (6 نمره) :

 

ـ معني و مفهوم هر يك از ابيات و عبارات زير را بنويسيد .

1ـ اي مردم زاده راه برگيريد .

 

 

 

 

25/0

2ـ نامش برم ، به اوج سما مي رسد سرم .

25/0

3ـ مدتي بود كه پيرمرده افتاده بود .

25/0

4ـ صوفيه هم براي اعتكاف در مسجد خلوت مي گزيدند .

25/0

5ـ هر آن كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

5/0

6ـ سي غلام را بفرمود تا سليح پوشند و تيغ ها بر كشند .

5/0

7ـ مرد پارسي هم تنگ دست بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمتي كند .

5/0

8ـ خلف صدق نياكان هنرور خود بود .

75/0

9ـ واي بر جان تو كه بد گوهري              جان بري كرده اي و جان نبري

75/0

10ـ خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد           ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

1

11ـ از خون رگ خويش است گر رنگ به رخ دارم         مشاطه نمي خواهد زيبايي رخسارم

1

 

 

 

رديف

سؤالات

بارم

ج

معني لغت (2 نمره) :

ـ هر يك از لغات مشخص شده ي زير را معني كنيد .

1ـ چنان كه هستي بر نشين و نزديك من آي .

 

 

 

25/0

2ـ تحصيل بايد با فراغ بال و تأني انجام گيرد .

25/0

3ـ ازيال و غارب به زير آمد ، از پستي پشت گذشت .

25/0

4ـ در چنان بيغوله اي آشنايي غنيمتي بود .

25/0

5ـ خاك مظهر فقر مخلوق در برابر غناي خداوند است .

25/0

6ـ از برگ درختان خرما مي توانم زنبيل ببافم و به قيمت ارزان بفروشم و با نان جو ارتزاق كنم .

25/0

7ـ چون موسم حج رسيد برخاست            اشتر طلبيد و محمل آراست

25/0

8ـ ناله ي مرغ اسير اين همه بهر وطن است         مسلك مرغ گرفتار قفس هم چون من است

25/0

د

خود آزمايي (4 نمره) ‍:

1ـ « بند پوتين را محكم بستن » كنايه از چيست ؟

 

5/0

2ـ مصراع « زمانه بيامد نبودش توان »‌يعني چه ؟

5/0

3ـ اصطلاح « به روي بزرگوار خود نياورده » كنايه از چيست ؟

5/0

4ـ منظور از جمله ي « هم چون مرواريد ، در دل صدف كج و كوله سال ها بسته ماند » چيست ؟

5/0

5ـ براي واژه ي « همت » دو هم خانواده بنويسيد .

5/0

6ـ منظور از « گوهر تن » در « جهد كن كه اگر چه اصيل و گوهري باشي ، گوهر تن نيز داري » چيست ؟

5/0

7ـ منظور از « تازيك » در بيت زير چيست ؟

به آتش هاي ترك و خون تازيك          به رود سند تا جيحون نشيند

5/0

8ـ مجنون در جوار كعبه از خدا چه خواست ؟

5/0

هـ

تاريخ ادبيات و سبك شناسي (3 نمره) :

1ـ كاربرد واژگان و تركيبات عربي در دوره ي مشروطه ، چگونه است ؟

 

5/0

2ـ موضوع اصلي ادبيات نمايشي چيست ؟

5/0

3ـ ملك الشعراي بهار ، قصيده را در چه سبكي مي سرود ؟

25/0

4ـ سفر نامه ي ناصر خسرو شامل چه مطالبي است ؟

75/0

5ـ « مشبه » و « مشبه به » را در مصراع زير بيابيد .

من لاله ي آزادم ، خود رويم و خود بويم

5/0

6ـ در بيت زير‌، كدام كلمه در مفهوم استعاري به كار رفته است ؟

متاعي كه من رايگان دادم از كف         تو گر مي تواني مده رايگان

5/0

و

شعر حفظي (1 نمره) :

ـ در اشعار زير ، نقطه چين ها را پر كنيد .

1ـ تو را من چشم در راهم . . . . . . . . . . . . / كه مي گيرند در شاخ تلاجن . . . . . . . . . . . رنگ سياهي

 

 

 

5/0

2ـ بوي گل و بانگ مرغ برخاست           . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5/0

 

جمع نمرات

20

 

خرد هر کجا گنجی آرد پدید  .....            زنام خدا سازد آن را کلید

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان هماهنگ كشوري درس : زبان فارسي 1

رشته : عمومي

ساعت شروع : 14:30

مدت امتحان : 90 دقيقه

سال اول متوسطه شيوه ي سالي ـ واحدي (20 نمره اي)

تاريخ امتحان : 02/06/1383

دانش آموزان در شهريور ماه سال 1383

اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف

سؤالات

بارم

1

الف) بياموزيم و املاء (3 نمره)

1ـ در عبارت زير « حشو » در كدام قسمت ديده مي شود ؟

« او با اصرار تمام بر عليه من سخن مي گفت . »

 

5/0

2ـ در كدام گروه كلمات « حرف ميانجي » ديده مي شود ؟

شادي دل ها ـ كندوي عسل ـ هماي سعادت ـ ماهي سرخ

5/0

3ـ علت نادرستي عبارت زير چيست ؟

« گاهي آن ها ناچاراً از يكديگر دور مي شوند »

5/0

4ـ دو جمله ي زير را به صورت يك جمله مختصر كنيد .

« كيف قهوه اي است ، آن را خريدم . »

5/0

5ـ صحيح كلمات نادرست زير را بنويسيد .

هور و ماه ـ هيأت رئيسه ـ حوضه ي معنايي ـ مدح و هجو

1

2

ب) زبان شناسي (4 نمره)

1ـ در تعريف زبان ، مقصود از ارتباط زباني ، عمدتاً چيست ؟

 

5/0

2ـ اجزاي سازنده ي نظام زبان در درجه ي اول چيست ؟

5/0

3ـ مهم ترين ويژگي زبان انسان كدام است ؟

5/0

4ـ « گونه » به كدام يك از شكل هاي زبان گفته مي شود ؟

5/0

5ـ منظور از علمي بودن زبان چيست ؟

1

6ـ رابطه ي معنايي ميان كلمات زير را بنويسيد .

الف) ورزش و فوتبال    ب) مثل و مانند

5/0

7ـ زبان شناسان در سطح « دستور زبان » به بررسي چه مواردي مي پردازند ؟

5/0

3

پ) نگارش (5 نمره)

1ـ براي بيان شباهت ها و تفاوت هاي « خانه » و « مدرسه » از چه شيوه ي پروردن نوشته بايد استفاده كرد ؟

 

5/0

2ـ زبان هر يك از نوشته هاي زير از نظر بيان چگونه است ؟

الف) ترس سايه اي گذرا بر خاطرم افكنده ، هم چون گذر سايه ي گنجشك دير كرده اي در نيمه ي روز چله ي تابستان بر دشتي باير .

ب) كساني كه حد و رسم معناي كلمات و مرز آن ها براي خودشان روشن نيست ، چگونه مي توانند درست بينديشند و چه چيز را مي توانند مطرح كنند .

1

3ـ عبارت زير را نشانه گذاري كنيد .

حسين بانيش خند     فكر مي كنيد اين كار به صلاح شما باشد .

5/0

4ـ « يك روز آفتابي پاييز » را توصيف كنيد . (حداكثر در سه سطر)

1

 

رديف

سؤالات

بارم

3

5ـ چرا متن زير يك نوشته ي ساده است ؟ (ذكر يك دليل كافي است)

« ... به من حالتي دست داد كه بي اختيار اشك مي ريختم . خود را در حضور خداوند مي ديدم با همه ي گناهان و تقصيراتم . »

 

5/0

6ـ خاطره اي از يك روز تعطيل خود را بنويسيد . (حداكثر چهار سطر)

1

7ـ متن زير را يك نامه ي رسمي و اداري است ،‌ دو ويژگي اين نامه را بنويسيد .

سردبير مجله ي رشد جوان

با سلام و سپاس

احتراماً اين جانب . . . . . . . . . . در تاريخ . . . . .  . . مقاله اي با عنوان « . . . . . . . . . » جهت درج در آن مجله ي وزين ارسال داشته ام ولي تا كنون چاپ نشده است . خواهشمند است مرا از تصميم خود در اين باره مطلع گردانيد .

با تشكر

. . . . . . . .

5/0

4

ت) دستور (8 نمره)

1ـ در عبارت مقابل نهاد و گزاره كدامند ؟   « زبان وسيله ي انديشيدن است . »

 

 

5/0

2ـ نام هر يك از اجزاي جمله ي زير را بنويسيد .

« دوستم بهترين لباس هايش را پوشيده بود . »

75/0

3ـ با توجه به متن زير :

« بياييد در هر چاله ي كوچه ي حيات نهال ماهي بكاريم . »

الف) زمان فعل مشخص شده را بنويسيد .

ب) فعل مشخص شده را با حفظ شخص به زمان ماضي نقلي و مضارع اخباري برگردانيد .

ج) فعل مشخص شده گذرا به چيست ؟

د) چرا واژه ي « كوچه » اسم  است ؟

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

4ـ براي نمودار زير يك گروه اسمي مثال بياوريد .                                           گروه اسمي

 

                                                                           وابسته ي 1                  هسته                 وابسته ي 2

 

                                                                           صفت مبهم                   اسم                 صفت بياني

75/0

5ـ با توجه به گروه اسمي « كوبنده ترين مقاله ها » :

الف) واژه ي « مقاله » اسم عام است يا خاص ؟ چرا ؟

ب) واژه ي مشخص شده چه نوع صفتي است ؟

 

 

75/0

25/0

6ـ در عبارت زير يك ضمير مشترك و يك ضمير شخصي بيابيد و بنويسيد .

« او براي همه دل مي سوزاند . گويا خود را مسئول زندگي همه مي داند . »

1

7ـ در نوشته ي زير قيدها را شناسايي كنيد و نوع آنها را بنويسيد .

« آن شب اصلاً از حرف هاي پدرم سر در نياوردم . »

1

8ـ نقش نماها را در جمله ي زير مشخص كنيد .

« دو دست را بر ركاب گذاشت . »

1

 

جمع نمرات

20