باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان هماهنگ كشوري درس : ادبيات فارسي 1

رشته : عمومي

ساعت شروع : 8 صبح

مدت امتحان : 90 دقيقه

سال اول متوسطه نظام (سالي ـ واحدي) گروه الف

تاريخ امتحان : 05/03/1382

دانش آموزان سراسر كشور نوبت دوم (خرداد ماه) سال تحصيلي 82 ـ 1381

اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف

سؤالات

بارم

الف

درك مطلب (4 نمره) :

1ـ با توجه به ابيات زير ،‌ به سؤالات پاسخ دهيد .

به مغرب سينه مالان قرص خورشيد                 نهان مي گشت پشت كوهساران

فرو مي ريخت گردي زعفران رنگ                  به روي نيزه ها و نيزه داران

ز رخسارش فرو مي ريخت اشكي                  بناي زندگي بر آب مي ديد

در آن سيماب گون امواج لرزان                      خيال تازه اي در خواب مي ديد

الف) در بيت اول ، كدام واژه داراي آرايه ي « جان بخشي (تشخيص) » است ؟

ب) منظور از « گردي زعفران رنگ » در بيت دوم چيست ؟

ج) « بناي زندگي بر آب مي ديد » يعني چه ؟

د) چرا در بيت چهارم ، امواج لرزان به سيماب تشبيه شده است ؟

هـ) اين شعر در چه قالبي سروده شده است ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

2ـ مفهوم عبارت مشخص شده را بنويسيد .

محل هنوز بيابان بود و خانه ها درست از سينه ي خاك بيرون آمده بودند .

5/0

3ـ مفهوم كنايي « نه كرسي فلك را از زير پاي قزل ارسلان بكشند . » چيست ؟

5/0

4ـ منظور از « خاك تن » در بيت زير چيست ؟

قطره ي علم است اندر جان من         وارهانش از هوا و ز خاك تن

5/0

ب

بيان معني و مفهوم شعر و نثر (6 نمره) :

 

ـ معني و مفهوم هر يك از ابيات و عبارات زير را بنويسيد .

1ـ اي مردم زاده راه برگيريد .

 

 

 

 

25/0

2ـ نامش برم ، به اوج سما مي رسد سرم .

25/0

3ـ مدتي بود كه پيرمرده افتاده بود .

25/0

4ـ صوفيه هم براي اعتكاف در مسجد خلوت مي گزيدند .

25/0

5ـ هر آن كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

5/0

6ـ سي غلام را بفرمود تا سليح پوشند و تيغ ها بر كشند .

5/0

7ـ مرد پارسي هم تنگ دست بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمتي كند .

5/0

8ـ خلف صدق نياكان هنرور خود بود .

75/0

9ـ واي بر جان تو كه بد گوهري              جان بري كرده اي و جان نبري

75/0

10ـ خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد           ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

1

11ـ از خون رگ خويش است گر رنگ به رخ دارم         مشاطه نمي خواهد زيبايي رخسارم

1

 

 

 

رديف

سؤالات

بارم

ج

معني لغت (2 نمره) :

ـ هر يك از لغات مشخص شده ي زير را معني كنيد .

1ـ چنان كه هستي بر نشين و نزديك من آي .

 

 

 

25/0

2ـ تحصيل بايد با فراغ بال و تأني انجام گيرد .

25/0

3ـ ازيال و غارب به زير آمد ، از پستي پشت گذشت .

25/0

4ـ در چنان بيغوله اي آشنايي غنيمتي بود .

25/0

5ـ خاك مظهر فقر مخلوق در برابر غناي خداوند است .

25/0

6ـ از برگ درختان خرما مي توانم زنبيل ببافم و به قيمت ارزان بفروشم و با نان جو ارتزاق كنم .

25/0

7ـ چون موسم حج رسيد برخاست            اشتر طلبيد و محمل آراست

25/0

8ـ ناله ي مرغ اسير اين همه بهر وطن است         مسلك مرغ گرفتار قفس هم چون من است

25/0

د

خود آزمايي (4 نمره) ‍:

1ـ « بند پوتين را محكم بستن » كنايه از چيست ؟

 

5/0

2ـ مصراع « زمانه بيامد نبودش توان »‌يعني چه ؟

5/0

3ـ اصطلاح « به روي بزرگوار خود نياورده » كنايه از چيست ؟

5/0

4ـ منظور از جمله ي « هم چون مرواريد ، در دل صدف كج و كوله سال ها بسته ماند » چيست ؟

5/0

5ـ براي واژه ي « همت » دو هم خانواده بنويسيد .

5/0

6ـ منظور از « گوهر تن » در « جهد كن كه اگر چه اصيل و گوهري باشي ، گوهر تن نيز داري » چيست ؟

5/0

7ـ منظور از « تازيك » در بيت زير چيست ؟

به آتش هاي ترك و خون تازيك          به رود سند تا جيحون نشيند

5/0

8ـ مجنون در جوار كعبه از خدا چه خواست ؟

5/0

هـ

تاريخ ادبيات و سبك شناسي (3 نمره) :

1ـ كاربرد واژگان و تركيبات عربي در دوره ي مشروطه ، چگونه است ؟

 

5/0

2ـ موضوع اصلي ادبيات نمايشي چيست ؟

5/0

3ـ ملك الشعراي بهار ، قصيده را در چه سبكي مي سرود ؟

25/0

4ـ سفر نامه ي ناصر خسرو شامل چه مطالبي است ؟

75/0

5ـ « مشبه » و « مشبه به » را در مصراع زير بيابيد .

من لاله ي آزادم ، خود رويم و خود بويم

5/0

6ـ در بيت زير‌، كدام كلمه در مفهوم استعاري به كار رفته است ؟

متاعي كه من رايگان دادم از كف         تو گر مي تواني مده رايگان

5/0

و

شعر حفظي (1 نمره) :

ـ در اشعار زير ، نقطه چين ها را پر كنيد .

1ـ تو را من چشم در راهم . . . . . . . . . . . . / كه مي گيرند در شاخ تلاجن . . . . . . . . . . . رنگ سياهي

 

 

 

5/0

2ـ بوي گل و بانگ مرغ برخاست           . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5/0

 

جمع نمرات

20