زبان وادبیات فارسی اول دبیرستان-دامغان | 3

3

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان درس : ادبيات فارسي 1

تاريخ امتحان : 28/03/1383

مدت امتحان : 75 دقيقه

رديف	سؤالات
الف	بيان معني و مفهوم : ـ معني و مفهوم عبارت ها و بيت هاي زير را به نثر روان بنويسيد . 1ـ سياس و آفرين ايزد جهان آفرين راست . دهنده اي كه خواستن جز از او نيست خوش گوار . در پاي افكنده ي گردن كشان از سروري .
	2ـ ما تو را و جمله آشكاران تو را پاي بر گردون هفتم نه ، بر آ
	3ـ متاعي كه من رايگان دادم از كف تو گر مي تواني مده رايگاني
	4ـ آن مرد پارسي هم دست تنگ بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمتي كند .
	5ـ خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است
	6ـ به پاس هر وجب خاكي از اين ملك چه بسيار است آن سرها كه رفته
	7ـ به موج آويز و از ساحل بپرهيز همه درياست ما را آشيانه
ب	معني واژه : ـ معناي واژه هاي مشخص شده را بنويسيد . 1ـ پرده هاي گران بها ، قنديل هاي درخشان و منبت كاري ها نيز در تكميل زيبايي مسجد نقش خود را ادا كرده اند .
	2ـ مرا مشاطه ي صبح و زينت بخش رياحين و ازهار مي نامند .
	3ـ خداوند همه ي بندگان خود را از عذاب قرض و دين فرج دهاد .
	4ـ در چنين بيغوله اي آشنايي با نيما غنيمتي بود .
ج	درك مطلب : 1ـ با توجه به ابيات زير به پرسش هاي مربوط به آن پاسخ دهيد . اي خدا اي فضل تو حاجت روا با تو ياد هيچ كس نبود روا صد هزاران دام و دانه است اي خدا ما چون مرغان حريصي بي نوا از خدا جوييم توفيق ادب بي ادب محروم شد از لطف رب الف) با وجود چه كسي ياد كردن هيچ كس روا نيست ؟ ب) چرا بايد از خدا توفيق ادب بجوييم ؟
	2ـ چرا شاعر در بيت زير مي خواهد كه هم نفسان از او ياد كنند ؟ فصل گل مي گذرد هم نفسان بهر خدا بنشينيد به باغي و مرا ياد كنيد
	3ـ با توجه به بيت زير چرا شاعر مي خواهد كه بزرگان وطن دادگري كنند ؟ جور و بيداد كند عمر جوانان كوتاه اي بزرگان وطن بهر خدا داد كنيد
	4ـ با توجه به عبارت زير چرا بايد به جا سخن بگوييم ؟ « جهد كن تا سخن به جايگاه گويي كه سخن نه بر جايگاه ، اگر چه خوب باشد زشت نمايد . »
	5ـ در درس كلاس نقاشي سهراب (معلم مرغان را گويا مي كشيد ، گوزن را رعنا رقم مي زد ... اما در بيرنگ اسب حرفي به كارش بود.) معلم در كشيدن چه نقشي استاد نبود ؟
	6ـ در درس سفر به بصره ناصر خسرو مي گويد : « چون به بصره رسيديم از برهنگي و عاجزي به ديوانگان ماننده بوديم . » چرا ناصرخسرو خود را شبيه ديوانگان مي شمارد ؟

رديف	سؤالات
ج	7ـ در عبارت « در چشم او كه خود چشم زمانه ي ما بود ، آرامشي بود كه گمان مي بردي شايد هم از سر تسليم است . » الف) از نظر جلال آل احمد چه كسي چشم زمانه ي ما بود ؟ ب) آرامش او به چه دليل بود ؟
د	خودآزمايي : 1ـ در قطعه ي فردوسي اثر « فرانسوا كوپه » زاير نامدار كيست ؟ و مزار چه كسي را غرق گل مي بيند ؟
	2ـ وقتي پدر مجنون او را به خاطر نجات از عشق به كعبه مي برد ، مجنون از خدا چه مي خواهد ؟
	3ـ مقصود از « گوهر تن » در درس قابوس نامه چيست ؟ (گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود)
	4ـ معني آيه ي زير را بنويسيد . « افرأ يت من اتخذ الهه هواه »
	5ـ منظور از عبارت « لباس انسان پرچم كشور وجود اوست » چيست ؟
	6ـ اصطلاح « به روي بزرگوار خود نياورده » كنايه از چيست ؟ معادل امروزي آن را بنويسيد ؟
	7ـ چرا آقاي « علي رضا قزوه » اسم سفر نامه ي حج خود را « پرستو در قاف » گذاشته است ؟
	8ـ در عبارت « هر دم به روي من / گويد عدوي من / كاين شيوه ي دري تو چون دود مي رود . » مقصود از « شيوه ي دري » چيست ؟
هـ	دانش هاي ادبي : 1ـ اگر دو بيت زير يك بند از بندهاي يك قالب شعري باشد ، نام آن قالب چيست ؟ ز رخسارش فرو مي ريخت اشكي بناي زندگي بر آب مي ديد در آن سيماب گون امواج لرزان خيال تازه اي در آب مي ديد
	2ـ قافيه و رديف را در دو بيت بالا نشان دهيد .
	3ـ « سياحت نامه ي ابراهيم بيك » اثر كيست و در چه قالبي نوشته شده است ؟
	4ـ يك اثر نظامي گنجوي و يك اثر از قيصر امين پور نام ببريد ؟
	5ـ غزل از چه دوره اي رنگ و بوي اجتماعي گرفت ؟ يك شاعر معاصر را كه غزل اجتماعي مي سرود ، نام ببريد ؟
	6ـ در يك سفر نامه درباره ي چه مسايلي صحبت مي شود ؟
و	حفظ شعر : 1ـ در بيت زير جاي خالي را با واژه هاي مناسب پر كنيد : هر آدمي اي كه . . . . . . . . . . . . . مهرت در وي نگرفت سنگ . . . . . . . . . . . . . است
و	2ـ جاي خالي شعر نوي زير را كامل كنيد : تو را من چشم در راهم . . . . . . . . . . . كه مي گيرند در شاخ تلاجن سايه ها . . . . . . . . . . . . . .
	جمع نمرات : 20

+ نوشته شده در سه شنبه نهم فروردین ۱۳۸۴ ساعت ۳ ب.ظ توسط امی( معلم ادبیات )