زبان وادبیات فارسی اول دبیرستان-دامغان

ای نام تو بهترین سر آغاز

           نام ونام خانوادگی :                      دبیرستان حضرت زینب ( س )  دامغان

آزمون ادبیات فارسی 1        مدت آزمون : 40 دقیقه             تاریخ : 18/ 9 /86

الف ) – بیت ها وعبارت های زیر را به نثر روان برگردانید : 6 نمره

1- قطره ي علم است اندر جان من               وارهانش از هوا و ز خاك تن

2- بکوشیم وفرجام کار آن بود                     که فرمان ورای جهان بان بود

3- چو سهراب شير اوژن او را بديد               ز باد جواني دلش بر دميد

4- چشم از دست رفته گشت درست              شد بعينه چنان كه بود نخست

5- شربتی آب از آن زلال چو نوش               یا به همت ببخش یا بفروش

6- تو مرا برخويشتن گير و بگوي كه من او را توانستم آوردن ، نگاه نيز توانم داشت.

7- هر آن كه از روي ناداني نه او را گزيد ، گزند او ناچار بدو رسيد .

8- پادشاهی اوراست در خورنده.

9- سي غلام را بفرمود تا سليح پوشند و تيغ ها بر كشند .

10- آتشك دست سمك باز پس بست و پا لهنگ در گردن وي افكند.

5/

5/

5/

5/

5/

1

1

5/

5/

5/

ب )- درک مطلب : 4نمره  (  هرمورد 5/ نمره )

1- با توجه به بیت های زیر به پرسش ها پاسخ دهید :

    منم آن تشنه ی گهر برده       بخت من زنده بخت تو مرده

    تومراکشتی وخدای نکشت     مقبل ان کز خدای گیرد پشت

    دولتم چون خدا پناهی داد       اینکم تاج وتخت شاهی داد

   وای برجان تو که بد گهری     جان بری کرده ای جان نبری

     الف ) - منظور از تشنه ی گهر برده کیست ؟

ب‌)    - گوینده چه کسی را خوشبخت می داند ؟

ت‌)    – مفهوم کنایی « اینکم تاج وتخت شاهی داد » چیست ؟

ث‌)    - تفاوت معنایی گهر در بیت اول وآخر چیست ؟

ج‌)     - چرا بد گهر جان سالم بدر نمی برد ؟

ح‌)     – در کدام بیت آرایه تکرار وجود دارد ؟

2- معنی واژه ی  « سربداد » در بیت :   « دلیر جوان سر به گفتار پیر      

                                                       بداد وببود این سخن دل بذیر»   چیست ؟

3- در بیت زیر گوینده در چه صورتی غم واندوه نخواهد داشت ؟

                  گرهزاران دام باشد هر قدم       چون تو با مایی نباشد هیچ غم   

ج )  واژگان مشخص  را معنی کنید : 2 نمره  ( هرمورد 25/  )

1- روزي رستم براي شكار به نخجير گاهي  نزديك مرز توران روي نهاد.

2- ز تن خون و خوي  را فرو ريختند .   3- 5ـ شربه سبب خبث طينت  آن را نپذيرفت .

4- آتشك دو استر  به دست آورد . 5- قطران از جاي بر آمده از زخم قفا

6- لوای ستم بر توشد آشکار        7- درنوای طوطیان حاذق بدی        8- سرانجام بد سگالی به تباهی می انجامد.

د) دانش های ادبی  3نمره :    ( هرسوال  5/نمره  )

1- تعريف زير كدام قالب شعري را معرفي مي كند ؟

« چند بيت هموزن كه مصراع هاي زوج آن ها هم قافيه است . »

2-   نام صاحبان اين آثار را بنويسيد .

هفت پيكر :                        تاريخ جهانگشا :      

3- قافیه وردیف را در بیت زیر مشخص کنید :

     چوخندان شد وچهره شاداب کرد          ورا نام تهمینه سهراب کرد

4- دو آرايه در اين مصراع بيابيد و دقيقاً مشخص كنيد :      « آتشم را بكش به آبي خوش »

5- « تعزیه »ازچه زمانی در میان مردم ایران رایج بوده واز چه زمانی به رونق وجلال آن افزوده شد ؟

6-  نمونه ای تشخیص مثال بزنید .

ه) خود ازمایی   4 نمره  (  هرمورد 5/ نمره )

1- محبوب ترين و قديمي ترين نوع ادبي در ميان ملت ها كدام است ، نمونه اي مثال بزنيد ؟

2- معادل امروزي فرو بريم (در عبارت : بگذار تا فردا داري در ميدان فرو بريم) و قفا زدن چيست ؟

3- محوري ترين پيام داستان خيرو و شر چيست ؟

4ـ مصراع « زمانه بيامد نبودش توان » يعني چه ؟

5- در ادبيات غرب به نمايشي كه تصوير ناكامي اشخاص برجسته است.................. مي‌گويند .

6- مهم ترین پیام داستان « طوطی وبقال»  چیست ؟

7- مثنوي معنوي را چه كسي و در چند دفتر سروده است ؟

8- عبارت : « ای پهلوان به اقبال تو شیر آمدم » به کدام ضرب المثل رایج در فارسی اشاره دارد ؟

ی ) شعر از حفظی   1 نمره

 کامل کنید :

     1- خلوتیان آسمان تا چه شراب می خورند                   .................................................

     2- ...................................................                  سبزه پیاده می رود غنچه سوار می رسد